Doğa Derneği’nin ‘COP31 Yeşil Bölgede Kara Mizah’ başlıklı raporuna göre Yeşil Bölge programındaki 536 etkinliğin yaklaşık yarısını şirketler, bankalar, sektör örgütleri ve girişimcilik programları düzenliyor. Sivil toplum kuruluşlarının payıysa sadece yüzde 14.7.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında her yıl düzenlenen Taraflar Konferansı (COP), iklim değişikliğiyle mücadelede ortak eylemlerin müzakere edildiği en üst düzey küresel platform.
Sürecin 31’inci oturumu olan COP31’e Türkiye’nin ev sahipliği yapıyor.
Antalya Expo Fuar Alanı’ndaki zirve iki bölgeden oluşuyor. Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler (BM) yetkisi altında yönetilen resmi müzakere alanı. Buraya giriş BM’nin izniyle mümkün. Yeşil Bölge’yse ev sahibi Türkiye’nin koordinasyonunda, daha kapsayıcı ve katılımcı olması amacıyla düzenleniyor.
536 etkinliğin 181’inde şirket ve bankalar var
Derneğin analizine göre Yeşil Bölge programındaki 536 etkinliğin 181’inde şirketler, bankalar veya bunların yer aldığı ortaklıklar bulunuyor. İş dünyası ve sektör örgütlerinin düzenlediği etkinlik sayısı 45, girişimcilik programlarınınki de 35.
Merkezi kamu kurumları ve kamu ortaklıkları 80, sivil toplum kuruluşları 79, yerel yönetimler ve belediye birlikleri 63 etkinlikle programda yer alıyor. Diğer kurumlar, ağlar ve belirsiz kayıtlarsa 53 etkinlikten sorumlu.
Her dört etkinlikten biri tek bir vakfın
Raporda yerel yönetimlerin ve sivil toplumun programdaki temsili de sorgulanıyor. Sivil toplumun yer aldığı her dört etkinlikten birinin tek bir vakıf tarafından düzenlendiği belirtiliyor. Yerel yönetimlere ayrılan 63 etkinliğin 27’siniyse tek bir belediye düzenliyor.
Öte yandan Yeşil Bölgedeki pavilyonlarda yer almak, panel vs. gibi toplantılar için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na metrekareye göre belirlenen ücreti ödemek gerektiği, pavilyonlar boş kalınca geçen hafta bu uygulamadan vazgeçilip, ücretsiz tahsise çıkıldığı, ancak geç olduğu için katılım beklendiği gibi olmadığı belirtildi.
İklim çözümleri yatırım ve piyasa diliyle anlatılıyor
Derneğin söz konusu çalışmasında iklim çözümlerinin hangi kavramlar üzerinden ele alındığına da dikkat çekiliyor. Programdaki yaklaşık her altı etkinlik başlığından birinde yatırım, finans, sermaye, piyasa, rekabet veya ticarileşmeyle ilgili ifadeler geçiyor.
Buna karşılık iklim adaleti, doğanın hakları, biyoçeşitlilik, adil geçiş ve iklime uyum gibi başlıklar programda oldukça sınırlı yer buluyor.
Gıda ve tarım etkinliklerinde şirketler öne çıkıyor
9 Kasım’ın teması gıda, tarım ve sağlıktı. Rapora göre gıda ve tarımla doğrudan ilgili yaklaşık her üç etkinlikten birinde bir şirketin veya bankanın adı geçiyor.
O gün düzenlenen 50 etkinlikte adı geçen kurumlar arasında çiftçi kooperatifi, ziraat odası veya tarım işçileri sendikası yer almıyor.
Sağlık insandan ibaret mi?
Raporda sağlık başlığının da sınırlı bir çerçevede ele alındığına işaret ediliyor. Sıcaklıkların ve sivrisineklerin insan sağlığına etkileri ‘Tek Sağlık’ başlıklı oturumda konuşulurken ruh sağlığı, solunum, ilaç üretimi ve sağlık altyapısı da programda yer alıyor. Ancak yaban hayvanlarının, nehirlerin, göllerin ve ormanların sağlığı programda yok.
Doğa temasında doğanın hakları yok
Doğa temalı günün 50 etkinliğinin 24’ü denizler, doğa veya arazi kullanımıyla ilgili. Bu 24 etkinliğin sekizini merkezi kamu kurumları ve kamu ortaklıkları, altısını sivil toplum kuruluşları, altısını şirketler ve bankalar, birini yerel yönetimler düzenliyor. Üç etkinlikse diğer kurum ve ağların imzasını taşıyor.
Rapora göre programda doğanın haklarını, habitat tahribatına karşı bağlayıcı sınırlamaları ve yaşam alanlarını savunanların mücadelesini ele alan bir oturum bulunmuyor.
Raporda “COP31 Yeşil Bölge’de doğanın hakları neden yok?” sorusu da soruldu: “Gezegenimizin yok oluşunun temel sebebi haksızlıklar. İnsanı doğadan ayırmayan hak temelli gündemler ve tartışmalar olmadan COP’lardan anlamlı bir sonuç beklemiyoruz. İklim kararları doğanın bütünlüğünü ve tüm canlıların yaşam hakkını korumalı. Doğanın hakları güvence altına alınana kadar yaşamı savunmaya devam edeceğiz.”
