ABD’de Fransız Valneva şirketinin chikungunya aşısının lisansı ‘ciddi yan etkiler’ nedeniyle askıya aldı.
DW Türkçe’nin haberine göre Fransız ilaç üreticisi Valneva, sivrisinek kaynaklı chikungunya virüsüne karşı geliştirilen Ixchiq adlı aşının lisansının ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nce (FDA) askıya alındığını duyurdu.
Ixchiq, FDA tarafından onaylanmış sadece iki chikungunya aşısından biri.
Sivrisinek yoluyla bulaşan virüs çoğunlukla tropikal ve subtropikal bölgelerde görülüyor fakat son yıllarda dünyanın farklı bölgelerinde de tespit edilmeye başlandı.
Valneva aşı için 2023’te ABD’de onay almıştı.
Şirket, FDA’nın kararı dördü ciddi yan etki olmak üzere yeni vakalar sonrası verdiğini duyurdu. Açıklamaya göre bunlardan üçü 70 ile 82 yaş arasındaki kişiler.
Özellikle yaşlı hastalarda görülen yan etki raporları üzerine bu yıl Avrupa İlaç Ajansı (EMA) da aşıyla ilgili incelemelere başladı.
Valneva CEO’su Thomas Lingelbach şunları dedi: “Potansiyel bir sonraki adımı belirlerken ve chikungunya tehdidi küresel ölçekte açıkça artmaya devam ederken, Valneva olarak aşımıza küresel bir sağlık aracı olarak erişimi sürdürme hedefine tamamen bağlıyız.”
Avrupa’da salgın var mı?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) temmuzda büyük bir chikungunya salgını riskine karşı uyarmış, acil eylem çağrısı yapmıştı. Kuruluş, 20 yıl önce Hint Okyanusu’ndan başlayıp küresel ölçekte yarım milyona yakın kişiyi etkileyen büyük salgın öncesindeki uyarı işaretlerinin aynılarını gözlemlediklerini açıklamıştı.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’ne (ECDC) göre Avrupa’da 2025 başından 20 Ağustos’a kadar 156’sı Fransa’da, 29’u İtalya’da olmak üzere hâlihazırda 185 vaka kayda alındı.
Chikungunya nedir, nasıl korunmalıyız?
Chikungunya, tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın olarak görülen ve sivrisinekler aracılığıyla bulaşan bir virüs türü. Ateş, baş ve kas ağrıları gibi grip benzeri belirtilerle kendini gösteren hastalık, adını Tanzanya’daki Bantu halkı Makonde dilinden alıyor. Kelime anlamı olarak ‘kambur yürüyen’ şeklinde çevrilen bu terim hastalığın neden olduğu yoğun eklem ağrılarına işaret ediyor.
Vakaların büyük kısmı semptomsuz ya da hafif geçirilse de özellikle yaşlılar ve kronik hastalıkları olanlar için ciddi risk oluşturabiliyor. DSÖ sözcüsü Rojas Alvarez, ölüm oranının yüzde 1’in altında olduğunu, fakat milyonlarca vaka içinde bu oranın binlerce ölüme karşılık gelebileceğini söyledi.
Uzmanlar, aşıya ek olarak sivrisinek ısırıklarından korunmak için şu önlemlerin alınmasını öneriyor:
- Açık renkli, uzun ve mümkünse böcek kovucu ile işlenmiş giysiler giymek,
- En az yüzde 30 DEET içeren sivrisinek kovucu ürünler kullanmak,
- Pencerelere sineklik takmak, yatakta cibinlik kullanmak,
- Sivrisineklerin üreyebileceği saksı altlıkları, açık su kapları gibi alanları temizlemek.
