Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) kıtanın ‘yeni normal’inin rekor kıran Batı Nil ateşi ve chikungunya virüsü enfeksiyonları olduğunu söyledi.
Merkeze göre Avrupa genelinde halk sağlığını korumak için güçlü ve koordineli bir müdahaleye ihtiyaç var.
Avrupa’da sivrisinek kaynaklı hastalıkların bulaşma mevsimleri hem daha uzun hem de daha yoğun yaşanıyor.
Artan sıcaklıklar, yaz mevsimlerinin daha uzun sürmesi, kışların daha ılıman geçmesi ve yağış düzenlerinin değişmesi gibi iklimsel ve çevresel faktörler sivrisineklerin, dolayısıyla da insana aktardıkları hastalıkların çoğalmasına zemin hazırlıyor.
Sivrisinek, dünyadaki en ölümcül hayvan. Yılda yaklaşık bir milyon insan, sivrisinek ısırığıyla bulaşan farklı hastalıklardan ölüyor. (Bugün Dünya Sivrisinek Günü: En çok insan öldüren hayvan)
ECDC’nin açıklamasına göre chikungunya virüsünü yayabilen sivrisinek (aedes albopictus) on yıl önce sadece 114 bölgede bulunurken günümüzde 16 Avrupa ülkesinde 369 bölgeye yerleşti bile. Uluslararası seyahatlerdeki artış yerel salgın olasılığını da artırıyor.
Avrupa’da 2025’te şimdiye kadar 27 chikungunya salgını görüldü. Bu yeni bir rekor. Virüs kuzeye doğru yayılıyor.
Batı Nil virüsü de yayılımını hızla sürdürüyor. Her yıl yeni bölgelerde tespit ediliyor. Avrupa son üç yılın en yüksek Batı Nil virüsü vaka sayısını kaydetti.
Ağustos-eylülde mevsimsel zirve
ECDC enfeksiyonların artmaya devam etmesini ve ağustos veya eylülde mevsimsel bir zirveye ulaşmasını bekliyor.
Yeni ECDC kılavuzu chikungunya virüsü hastalığı, dang humması ve zika virüsü hastalıkları için pratik sürveyans, önleme ve kontrol önlemlerini özetliyor. Batı Nil ateşi virüsü için saten kılavuzu var.
Sivrisinek kaynaklı hastalık ortamı geliştikçe gelecekte Avrupa’da daha fazla insanın risk altında olacağını belirten ECDC Gıda, Su, Vektör Kaynaklı ve Zoonotik Hastalıklar Bölüm Başkanı Dr. Celine Gossner şunları söyledi:
“Bu durum, hem koordineli halk sağlığı eylemleri hem de kişisel koruma önlemleri yoluyla önlemeyi her zamankinden daha önemli hale getiriyor.
Etkili ve çevre dostu sivrisinek kontrol müdahalelerinin güçlendirilmesi ve yaygınlaştırılması acil bir ihtiyaç.”
Ne yapmalı?
ECDC etkilenen bölgelerde yaşayanlar ve ziyaretçileri (özellikle yaşlılar, çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar) ısırıklardan korunmak için sivrisinek kovucu kullanma, özellikle şafak ve gün batımında uzun kollu giysiler ve pantolonlar giyme, pencere sinekliği, cibinlik ve klima/vantilatör kullanma konusunda uyarıyor.
