Geçen günlerde Rusya’nın Ay’a uzay aracı göndermesinin nedeninin dünyada yaşanan ‘nadir element rekabetinden’ olduğu dile getiriliyor.
ABD, Çin ve Hindistan gibi büyük güçlerin Ay’da ‘nadir elementler’ konusunda yarışa girdiği sırada Rusya, 47 yıl sonra ilk kez Ay’a inmesi için uzay aracını geçen günlerde fırlattı.
Reuters’ın aktardığına göre Ay akıllı telefonlar, bilgisayar ve daha ileri teknolojilerde kullanılan nadir elementler skandiyum, itriyum ve lantanitler açısından zengin. Ay’da nadir element madenciliği ‘uzay güçlerinin’ gündeminde.
Rusya da bu sayede uzay ve nadir element rekabetine ortak olmaya çalışıyor.
Dünya üzerinde de çipler ve zor bulunan materyaller açısından bir savaş dönüyor. Dünya üzerinde süren ‘çip savaşı’ndaysa Çin ve ABD birbirine ticaret kısıtlamaları uyguluyor. Son olarak Çin, ‘ülkenin ulusal güvenliğini korumak’ için galyum ve germanyum metalleri başta olmak üzere kimyasal bileşiklerin ihracatına yönelik kısıtlama getirmişti.
Mücadele dünya üzerinde kızışırken yeni bir cephe bu nedenle Ay’da açılabilir. Rusya’nın Ay’a uzay aracı göndermesi de bu yönde yorumlanıyor.
Hukuki açıdan belirsiz
Bunun haricinde ‘Ay’da madencilik yapılabilir mi’ konusunda hukuki açıdan bazı belirsizlikler var.
1966’da imzalanan Birleşmiş Milletler Uzay Anlaşması, hiçbir ulusun Ay veya diğer gök cisimleri üzerinde egemenlik iddiasında bulunamayacağını ve uzay keşfinin tüm ülkelerin yararına yapılması gerektiğini söylüyor. Ama hukukçular, özel bir kuruluşun Ay’ın bir kısmı üzerinde egemenlik iddia edip edemeyeceğinin net olmadığını dile getiriyor.
