Geçen yıl mayıs ayında 301 işçinin can vermesine yol açan Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’nin işssiz bıraktığı 2 bin 832 madencinin 23 takside bölünen tazminatının bugüne kadar tek taksidi ödendi.
Şirket 2014 yılının Aralık ayına kadar maaş ödemeyi sürdürmüş, o ay itibariyle işçiler işten çıkarılmıştı. Gerek hükümetten gerekse şirketten yapılan açıklamalarda, işçilerin tazminatının en kısa sürede ödeneceği belirtilmişti.
Ödendi: Bir yılda tek taksit
Ancak bugüne kadar 2 bin 832 madenciye tazminatının sadece tek taksidi ödendi. Bu ödeme de 7 Haziran seçimleri öncesinde yapıldı. Geri kalan taksitlerin, yine aylık olarak hesaplara yatırılacağı açıklansa da bir daha ödeme yapılmadı.
Şirket-sendika mutabakatı
CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, bilgi edinme hakkı çerçevesinde TMSF’ye başvuru yaparak işçilerin tazminatının ‘akıbeti‘ni sordu.
Buna göre Maden-İş Sendikası yönetimi ve Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. arasındaki protokolde kalan 23 taksidin ne zaman ödeneceğine dair bir zaman yok.
Tazminat toplamda 34 milyon 195 bin 720 lirayı buluyor.
‘İlk söz işten atılmayacaklarıydı’
‘Eski ortakların yeni bir film çevirdikleri’ni söyleyen Özel, süreci şöyle anlattı: “Bu aslında Soma’ya, hükümet tarafından verilen sözlerin tutulmadığının en güçlü kanıtı. Somalı işçilere verilen sözlerde ilk madde kimsenin işten çıkartılmayacağıydı. Tamamen iş hukukuna aykırı biçimde bir cep telefonu mesajıyla işten çıkartıldığında bu konuyu hem Türkiye’nin, hem Meclis’in gündemine taşıdık. Hükümet işten çıkarmalara duyarsız kaldı. Ancak tazminatlarının ödeneceğinin sözünü verdi.”
Oy devşirmek için seçim öncesi söz
7 Haziran seçimlerine gidilen dönemde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Manisa mitingi öncesinde bütün işçilere Manisa valisi tarafından söz verildiğini hatırlatan Özel, “Hesaplara alacakların yüzde 5’lik 10’luk bölümleri yatırıldı. Her ay ödeme yapılacağı ve birkaç yıl içinde paranın bitirileceği söylendi. Manisa milli eğitim müdürlüğünün camına Cumhurbaşkanı’na teşekkür pankartı asıldı. Miting yapıldı. Seçim atlatıldı. Madenciler unutuldu” dedi.
Üç S: Sermaye, siyaset, sendika
TMSF’den gelen yanıtın Soma’da 301 işçiyi faciaya götüren üçlü işbirliğini yeniden ortaya çıkardığını kaydeden Özel şunları söyledi: “Üç S’nin yani sermaye, siyaset ve sendikanın ortak yapımı, yeniden vizyondaydı. Yeniden anlaştılar. İşçiler, işçinin alın teri yeniden çalındı. İşçilerin önemli bir kısmı hala işsiz, tazminat alacaklarını beklerken borçlandıkları paraları bankalara ödeyemiyorlar. Faiz ve haciz kıskacındalar. Bugün bir yıl oldu. Kamuoyunun gündeminden düştü. Siyaset verdiği sözleri unuttu.”
‘Hakkımızı aradık diye işe de almıyorlar’
Faciadan sonra işsiz kalan madencilerden Arif Şengül, artık unutulduklarını, geçim derdiyle yaşadıklarını anlattı. Şengül, “Ben 2 bin 400 TL aldım. 25 bin TL daha alacağım var. Bizleri unuttular. Bizlerin paralarını verdirmiyorlar. Bunun en önemli nedeni sendika. İşçiyi düşünmüyor, şirketi düşünüyor. Biz sendikaya üye olmadığımız halde paramızı vermiyorlar. Duyuyoruz. Şirket şart koşuyormuş, ‘Devlet saha versin. Oradan para kazanalım ödeyelim’ diye. Burada işçi yerine şirket korunuyor” dedi.
Şengül, kendisinin de tarlada çalıştığını belirterek, “Bizler haklarımızı aradığımız için işe de alınmıyoruz. Soma’daki madencilerin bir kısmı işe girdi giremeyenler, inşaatlarda, tarlalarda çalışıp geçim mücadelesi veriyor. Kimisi de kendi memleketlerine döndü. Ben de tarlada çalışıyorum ama iş bulmam lazım. Okutmam gereken iki çocuğum var” diye konuştu.
Grev gündemde değilmiş
Maden İş Sendikası Ege Bölge Şubesi Başkanı Recep Satır ise işçilerin tazminatının ödenmemesiyle ilgili olarak, “Ben de Ankara’ya gidiyorum. Konuyla ilgili genel merkez nezdinde görüşmeler, yapacağım. Benim protokolle alakam yok. Arkadaşlarımızın tazminatlarının ödenmesi gerekiyor ama bir yıldan beri ödenmedi. Ödenmesi için de elimizde geleni yapacağız” dedi.
Satır, ödenmemesi durumunda, greve gidip gitmeyecekleri yönündeki soruya ise, “Grev olabilir ama gündemde değil” dedi.
