Avrupa Birliği (AB), Kanada’ya birliğin ilk ‘ortak üye’si olmayı teklif etti.
AB anlaşmalarında henüz ‘ortak üyelik’ adlı resmi bir statü yok. Teklif bu nedenle bir ilk.
AB anlaşmasına göre Avrupa devleti niteliğindeki ülkeler, birliğe tam üyelik başvurusunda bulunabiliyor. Amerika kıtasındaki Kanada coğrafi konumu nedeniyle Avrupa devleti sayılmıyor.
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) genel kurul oturumunda konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Kanada’nın AB’nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak için sizinle birlikte çalışmak istiyorum” dedi.
Leyen, Kanada Başbakanı Mark Carney’nin katıldığı oturumda Kanada’yla ilişkileri en yüksek seviyeye çıkarmak istediklerini söyledi:
“Bu ortaklık, herhangi bir ülkeye karşı değil. Avrupa’yla Kanada’nın ortak gücünü artırmayı amaçlıyor. Aramızdaki kültürel, tarihi ve insani bağlar güçlü.
Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması (CETA) sayesinde ikili mal ticaretimiz 10 yıldan kısa sürede yüzde 75 arttı. Yapay zeka, iklim değişikliği, Arktik ve jeopolitik konularda benzer yaklaşımlara sahibiz. Ukrayna, savunma, kritik ham maddeler ve tedarik zincirleri alanlarında birlikte hareket ediyoruz.
CETA’dan geleceğe yönelik bir ittifaka geçerek ortak bir refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturacağız.
Enerji, kritik mineraller, bataryalar, yapay zeka, kuantum teknolojileri, siber güvenlik ve ekonomik güvenlik alanlarında da işbirliğini geliştireceğiz. Akıllı imalat alanında işbirliği yapacağız, teknoloji ittifakı kuracağız ve savunma sanayisi altyapılarını bütünleştireceğiz. Arktik bölgesinin de işbirliği öne çıkan alanlardan biri.”
Carney: Yeni ve daha derin bir ortaklık
Carney, 14 Eylül’de ülkesinin AB’ye üye olmayı amaçlamadığını fakat birlikle ‘yeni ve daha derin bir ortaklık kurmak’ için görüşmelere hazırlandığını duyurmuştu. Carney’nin AB’yle ilişkilere dair yaklaşımını 17 Eylül’de AP’de daha ayrıntılı açıklaması bekleniyor.
Carney’nin özel bir temsilciyi AB’ye tam üyelik dışındaki en kapsamlı işbirliği seçeneklerini araştırmakla görevlendirdiği belirtiliyor.
Politico’nun haberine göre AB ile Kanada arasında işbirliğinin artırılabileceği başlıca alanlardan birini kritik ham maddeler oluşturuyor.
Bakır, molibden, alüminyum, nikel, lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri bakımından zengin rezervlere sahip Kanada, bu ham maddeleri işleyecek maden, tesis ve rafinerileriyle AB açısından önemli bir tedarikçi olarak öne çıkıyor.
Kanada’nın AB’nin eğitim programı Erasmus’a katılımının genişletilmesi de seçenekler arasında.
ABD-Kanada gerilimi
Donald Trump yönetimindeki ABD ile Kanada arasında ticari gerilim var. İki ülke arasındaki müzakereler de tıkandı.
ABD yönetimi, 21 Temmuz’da Kanada’nın Amerikan ürünlerine ‘ayrımcı uygulamalar’da bulunduğu iddiasıyla buradan ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Kanada 25 Ağustos’ta ABD oranlarıyla eşleşecek şekilde, yüzde 15, 25 veya 50 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi. Uygulama, 8 Eylül’de başladı. ABD getirdiği gümrük tarifesi, Kanada’nın yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki malına yönelikti.
