Çin’in Fas ve Türkiye’deki yatırım hamlesi Avrupa Birliği (AB) pazarına yeni yollar açıyor. Brüksel yönetiminin ticareti savunma araçları yeni gelişmelere uyum sağlamakta giderek zorlanıyor.
Euronews’ün haberine göre AB’ye komşu ülkeler Fas ve Türkiye üzerinden geçen ithalat yolları birliği zorluyor. Çin yönetimi bu ülkelerde AB’yle imzalanan gümrüksüz ticaret anlaşmalarından yararlanabiliyor.
Elektrikli araçlar gibi ürünlere AB tarafından getirilen ek gümrük vergileri dahil çeşitli engelleri Çin bu ülkelerle aşmaya çalışıyor.
Avrupalı siyasetçiler, Fas’la serbest ticaret ve Türkiye’nin AB’yle gümrük birliği anlaşmasıyla düşük maliyetli Çin mallarının AB’ye gitmesine karşı hazırlık yapıyor.
Avrupa Komisyonu, AB’ye 1 milyar avroluk ticaret açığı oluşturan durumu dengelemek için hazirandan bu yana Çin’le görüşüyor. Fakat görüşmeler için belirlenen son tarih olan Ekim 2026’ya kadar somut sonuç çıkacağına dair bir garanti bulunmuyor.
Dolayısıyla habere göre Fas ve Türkiye, AB ile Çin arasındaki ticaret savaşında yeni cepheler haline dönüşüyor.
Milyar dolarlık yatırım
Bağımsız araştırma şirketi Rhodium Group’un aktardığına göre dört yılda Çin’den Fas’a yatırımlar 6 milyar dolar (yaklaşık 285,5 milyar lira), Türkiye’yeyse 2 milyar dolar (yaklaşık 95,1 milyar lira) gibi rekor seviyelere çıktı.
Pekin yönetimi Fas’ta elektrikli araç üretimine yatırım yaparken, Çinli beyaz eşya ve güneş paneli üreticileri de Türkiye’de yatırım yapıyor.
Fransız Avrupa Parlamentosu (AP) üyesi Pierre Jouvet “Çinliler, Fas ve Türkiye’nin ‘Avrupa’da üretilmiştir’ kapsamından dışlanmaması için yoğun lobi faaliyeti yürütüyor” diyor: “Bu Pekin’in yatırım ve gümrük vergisi kaçırma stratejisinin bir parçası.”
Pek çok üyeyse iki ülkenin bu kapsamın dışında tutulması için kampanya yürütüyor. Eğer kapsam iki ülkeyi de kapsarsa Çin’den gelen mallar Fas ve Türkiye’de monte edilip AB’ye gümrük vergilerine takılmadan satılabilecek.
Uzmanlar AB Adalet Divanı’nın son kararlarına bakıldığında, komşu ülkelerdeki Çinli işletmelere karşı daha agresif davranılmasına izin verileceğini düşünüyor. Avukat Victor Crochet şöyle diyor:
“Komisyon yeni araçlar geliştirmek zorunda kalacaktır. Hammaddeler artık Çin’den gelmese bile zamanın gerekliliğine ayak uydurmak için ‘kaçakçılık’ kavramının sınırları genişletilmeye çalışılacak.”
