Türkiye’nin farklı uzmanlık alanlarından beş uzmanlık dernek ortak uzlaşı raporlarında altı aydan büyük herkese grip (influenza) aşısını önerdi. Uzmanlar, özellikle risk grubunda yer alanların her yıl aşılanması gerektiğini vurguladı.
Dünyada her yıl yaklaşık 1 milyar kişi gripten etkileniyor. Bunların yaklaşık 3–5 milyonunda ağır hastalık gelişiyor. İnfluenzayla ilişkili solunum yolu hastalıkları nedeniyle dünyada her yıl yaklaşık 290 bin-650 bin kişinin öldüğü tahmin ediliyor.
Grip aşısına ilişkin Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD), Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD), Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Yönetim Kurulu Üyesi, Avrasya Kalp Yetersizliği Derneği (HFS-Eurasia), Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) ortak rapor hazırladı.
‘Birinci Basamakta Erişkin İnfluenzası: Tanı, Tedavi, Komplikasyonların Önlenmesi ve Bağışıklama Yaklaşımı – Multidisipliner Uzlaşı Raporu 2026’ başlıklı raporda epidemiyolojiden klinik tabloya, tanı ve tedaviden komplikasyonlara, korunma stratejilerinden aşılamaya kadar influenzanın birinci basamakta yönetimi bütüncül biçimde ele alındı. Dernekler gribin soğuk algınlığından daha ciddi tablolara yol açtığını vurguladı.
Korunmanın en etkili yolu aşılanmak
Raporda özetle şunlar yer aldı:
* Grip çoğunlukla ani başlıyor. Ateş, titreme, kas ağrısı, halsizlik ve baş ağrısı gibi sistemik belirtilere; kuru öksürük, boğaz ağrısı ve burun akıntısı gibi solunum yolu belirtileri eşlik edebiliyor. Kuluçka süresi genellikle bir-dört gün arasında değişiyor. Hastalık, belirtiler ortaya çıkmadan yaklaşık 24 saat önce bulaşıcı hale gelebiliyor. Bulaştırıcılık belirtilerin başlamasından sonra yaklaşık beş gün devam edebiliyor. Soğuk algınlığındaysa başlangıç genellikle daha yavaş ve belirtiler daha hafif. Ateş ve titreme daha nadir görülürken burun akıntısı ve burun tıkanıklığı daha ön planda oluyor.
* Gribin ciddi sonuçları olabiliyor. Çoğu zaman birkaç gün süren ateş, öksürük, kas ağrısı ve halsizlikle sınırlı bir hastalık olarak görülse de bu belirtiler buzdağının yalnızca görünen kısmı. İnfluenza özellikle risk grubundaki kişilerde zatürre, solunum yetmezliği, kronik hastalıkların kötüleşmesi, hastaneye yatış ve ölüme kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
* Aşılama gripten ve ciddi sonuçlarından korunmada en etkili yöntem. Ağır klinik seyir, komplikasyon, hastaneye yatış ve ölüm açısından başlıca risk grupları arasında; 65 yaş ve üzerindeki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar, gebeler ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler yer alıyor. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile diyabet, kronik kalp hastalıkları ve kronik akciğer hastalıkları gibi kronik hastalığı bulunanlar, gebeler ve bağışıklığı baskılanmış bireyler influenza açısından daha yüksek risk taşıyor. Bu nedenle özellikle bu bireylerin her yıl grip aşısı yaptırması büyük önem taşıyor.
* Yüksek risk grubunun her yıl aşılanması grip geçirme riskini, komplikasyon gelişimini, hastaneye yatışı ve mortaliteyi azaltmaya, ayrıca altta yatan hastalıkların kötüleşmesini önlemeye katkı sağladığı belirtiliyor.
*Aşının koruyucu etkisi uygulamadan yaklaşık bir iki hafta sonra başlıyor ve sağlıklı erişkinlerde koruyuculuk altı-sekiz ay veya daha uzun sürebiliyor. Bu nedenle ideal aşılama zamanının virüsün yaygınlaşmasından önceki sonbahar ayları. Ancak grip sezonu boyunca, ekim başından mart sonuna kadar aşılama yapılabilir. Salgının başlaması da aşılamaya engel oluşturmuyor.
