Zulmün ekonomik sebebi var mı? İbni Haldun, iktidarların yanı başında “beşli çete” türünden, devlet eliyle servet biriktirmenin zulmün kaynağı olduğunu söylüyor:
“Sözü edilen türden yollara devleti sürükleyen şey, çeşitli kesimlerde beliren gösterişli yaşam yüzünden, devletin ve devlet egemenlerinin mal çoğaltma gereksinimi duymasıdır. (…) Savrukça yaşam daha da artarak sürer ve dolayısıyla giderler daha da büyüyüp çoğalır, halkın malına el uzatma gereği daha da ‘şiddet’ kazanır, devletin bu alandaki alışkanlığı gittikçe artar ve yaşamı sona erene, izi kalmayana, yerine geçmek isteyen basıp yönetimi alana dek öylece sürüp gider.”
25 yaşında, dönemin “paralelleri” tarafından kurulan kumpasla hapisliği tadan İbni Haldun, bugün yaşasaydı, Abdülhamid’in olduğu gibi, Erdoğan’ın gazabından da kurtulamazdı.
Büyük adamların en büyük sorunu, adlarını küçük ağızların anıyor olması değil mi zaten…