Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP’li Enis Berberoğlu hakkında verdiği ikinci hak ihlali kararının gerekçesinde yerel mahkemeye eleştiriler yöneltti. Metinde, “Hukuk devleti bir retorikten ibaret değildir” dendi.
AYM, MİT TIR’ları davasında yargılanıp ceza alan Berberoğlu hakkında verdiği ilk ihlal kararının yerel mahkeme tarafından uygulanmaması üzerine bir kez daha hak ihlali kararı vermişti.
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayınlanan 37 sayfalık gerekçeli kararda, Berberoğlu’nun yargılanma ve AYM’ye başvurma süreci anımsatıldı.
‘Kararı sorgulamak mahkemenin görevi değil’
Kararda, AYM’nin verdiği ihlal kararının yerine getirilmemesinin, bir kez daha ihlal anlamına geldiği belirtilerek, ihlal kararının yerine getirilmesinin, AYM’nin bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmesinin zorunlu bir sonucu olduğu dile getirildi.
Gerekçeli kararda, AYM’nin ihlal kararının kendisine ulaşan mahkemenin anayasal ve yasal yükümlülüğünün, AYM’nin ihlal kararlarının uygunluğunu ve yerindeliğini sorgulamak değil, ihlalin sonuçlarının gidermek üzere yargısal işlemlere başlamak olduğu vurgulandı.
‘Anayasa’ vurgusu
AYM, bir mahkemenin verdiği bağlayıcı nitelikteki kesin hükmün diğer mahkemeler ve devletin diğer organları tarafında işlevsiz hale getirilmesinin, adil yargılama hakkının güvencelerini de ortadan kaldıracağını kaydetti.
Gerekçeli kararda, AYM’nin kararlarının tavsiye veya temenni değil, bağlayıcılığı Anayasa’da özel olarak düzenlenen kararlar olduğu aktarılarak bireysel başvurular dahil olmak üzere, AYM’nin kararlarının bağlayıcılığı konusunda tereddüt bulunmadığı aktarıldı.
Kararda, şu ifadeler dikkat çekti: “Anayasa’nın 2’nci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin bir hukuk devleti olduğu ifade edilmişti. Hukuk devleti bir retorikten ibaret değildir.”
Kararda şöyle dendi: “Anayasa Mahkemesi’nin Kadri Enis Berberoğlu ve kararlarında tespit edilen hak ihlallerinin ortadan kaldırılması ve kararların gereğinin yerine getirilmesi yalnızca ilgili derece mahkemelerinin değil başta Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Hakimler ve Savcılar Kurulu olmak üzere kamu gücünü kullanan diğer organların da görevidir. Bu sebeple ihlal kararının ilgili kurumlara da gönderilmesi gerekir.”
