Amerikan Axios haber sitesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a olası bir saldırıdan diplomatik temaslar, bölgesel müttefiklerin tepkisi ve lojistik engeller nedeniyle vazgeçtiğini yazdı.
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Trump, 13 Ocak Salı Beyaz Saray’daki İran toplantısından önce saldırı emri vermeye hazırdı.
Haberde ifadesi aktarılan ABD’li bir yetkili, durumun ciddiyetine vurguyla “Gerçekten çok yakındı. Ordu çok hızlı bir şekilde harekete geçmeye hazırdı, ancak o emir hiç gelmedi” dedi.
Witkoff-Erakçi görüşmesi dönüm noktası oldu
Yetkili, bu süreçte belirleyici görüşmenin Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’la İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasındaki gizli görüşme olduğunu söyledi.
14 Ocak Çarşamba sabahı Erakçi’nin Witkoff’a bir mesaj göndererek ‘İran’da göstericilere infazların durdurulduğunu taahhüt ettiği’ ve bu taahhüdün Trump’ın olası saldırı emrini durdurmasında belirleyici maddelerin başında geldiği bildirildi.
Haberde Trump’ın saldırı emrini durdurmasında ayrıca Amerikan askeri birliklerinin Karayipler ve Asya’ya kaydırılmasından doğan lojistik hazırsızlık olduğu da öne sürüldü.
‘İsrail misillemeye hazır olmadığını bildirdi’
Bu süreçte Pentagon’un ‘Ortadoğu için olası askeri seçenekleri sınırlandırdığı’ ve Trump’ın da bu lojistik durumu göz önünde bulundurduğu belirtildi.
Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da Trump’a ‘İsrail’in İran’ın misillemesine hazırlıklı olmadığını’ ve ‘önerilen ABD planının yeterli güçte olmadığını’ söylediği bildirildi.
Benzer şekilde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da bu konuya ilişkin endişelerini belirttiği iddia edildi.
ABD’li yetkili, tüm bu faktörler ışığında çarşamba öğleden sonra Trump’tan artık İran’a bir saldırı emrinin gelmeyeceğinin kesinleştiğini belirtti.
İran’daki gösteriler
İran’da 28 Aralık 2025’te para biriminin yüksek değer kaybı ve enflasyon nedeniyle esnafın başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı.
Göstericilere başından itibaren açıktan destek veren Trump, 13 Ocak’ta “İranlı vatanseverler protestolarınıza devam edin, yardım yolda” dedi.
14 Ocak’ta Reuters’a konuşan İranlı üst düzey bir yetkiliyse, ABD saldırısı durumunda Tahran yönetiminin Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) veya Türkiye’deki ABD üslerini hedef alabileceğini söyledi.
Öte yandan ABD ve Britanya 14 Ocak’ta Katar’daki ABD üssü El-Udeyd’deki askerlerini geri çekmeye başladı.
Devam eden protestolar ve gerilimin tırmanışı, ABD’nin İran’a askeri müdahalede bulunacağı yorumlarını beraberinde getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, 14 Ocak’taki açıklamasında da “Bize, İran’da infazların durdurulduğu bildirildi. Şu anda bir infaz planı ya da idam yok” demiş, dün de ‘800’den fazla idamı iptal ettiği’ İran’a teşekkür etmişti.
İranlı yetkililerden olaylarda ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmadı. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), olaylarda 3 bin 308 kişinin öldüğünü, 24 bin 266 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
İran’da gösteriler birkaç gündür sona ermiş durumda. Ölü ve gözaltı sayısındaki artışın HRANA’ya ulaşan rakamların teyit edilme sürecinden kaynaklandığı belirtiliyor.
