Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Kuzey Kıbrıs’ta ‘hayali kent’ olarak bilinen Maraş bölgesinin Birleşmiş Milletler kararları kapsamında ‘meşru sahiplerine iade edilmesini’ isteyen bir karar taslağını oy çokluğuyla kabul etti.
Kuzey Kıbrıs’ta yer alan Maraş bölgesi, 1974’te düzenlenen Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolüne geçmiş ve yerleşime kapatılmıştı. Kapalı Maraş’ın bir bölümü 2021’de Türkiye’nin desteğiyle sivil kullanıma açılmış, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da bölgeyi ziyaret etmişti. Maraş’ın açılması Avrupa Birliği ve BM’nin tepkisine neden olmuştu.
DW Türkçe‘de yer alan habere göre AKPM genel kurulunda karar tasarısı 13’e karşı 51 oyla alındı. Karşı oyların tamamı Meclis’teki Türk heyeti tarafından verildi.
Kararda Maraş’ın BM denetimine devredilerek karşılıklı güven önlemleri çerçevesinde meşru sakinlerine iade edilmesi savunuldu. Meclis’te Maraş’ın açılarak statüsünde yapılacak bir değişikliğin ‘BMGK kararlarının ihlali anlamına geleceği ve Kıbrıs sorununa kapsamlı çözüm şansını baltalayacağı’na da dikkat çekildi.
Ada’daki çözüm sürecine tüm tarafların katkı vermesi gerektiği savunuldu. Alınan karar kapsamında Kıbrıs Türk kesiminin ve Ankara’nın savunduğu ‘Kıbrıs’ta iki devletli çözüm‘ politikasının BM’nin iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon parametresiyle uyuşmadığı söylendi.
Kararda, Kıbrıs’ın kuzeyinde Kıbrıslı Rumların mülkiyet talepleri için kurulmuş ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından etkin iç hukuk yolu olarak tanınmış ‘Taşınmaz Mal Komisyonu’ (TMK) işleyişinin hızlandırılması talep edildi. TMK, Kıbrıslı Rumların mülkiyet talepleriyle ilgili birçok başvuruyu karara bağladı ancak Maraş bölgesiyle ilgili bir başvuruysa henüz sonuçlanmadı. AİHM tarafından tanınmış olsa da Kıbrıslı Rumların çoğu ‘KKTC’nin fiilen tanınması anlamına gelebileceği’ gerekçesiyle TMK’ya başvurmuyor.
Genel kurul oturumunda konuşan AKPM Sosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu (SOC) üyesi Namık Tan, Kıbrıs’ta Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler olmak üzere iki ayrı toplumun bulunduğunu ve yaşanan olayların dengeli bir şekilde ele alınmasını söyledi. Tan, TMK’da Maraş bölgesiyle ilgili 513 başvuru bulunduğunu belirtti.
AKPM Sol Grup (GUE) üyesi ve eski Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras da başbakanlığı döneminde Kıbrıs’ta çözüm için uğraş vermiş olmalarına rağmen başaramadıklarını, buna rağmen ‘özellikle Avrupa’nın ilerici güçlerinin Avrupa ve Akdeniz’de barış ve güvenlik için bu mücadeleden vazgeçmemeleri gerektiğini’ söyledi. Çipras, AKPM’de Ukrayna’nın Rusya tarafından işgali karşısındaki tutumun ‘Kıbrıs’ın işgali’ için de gösterilmesini istedi.
