ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., düşük karbonhidrat ve yüksek yağ içeren ‘ketojenik diyet’in şizofreniyi tedavi edebileceği iddia etti.
New York Times’ın haberine göre Tennessee eyaletinde konuşan Kennedy beslenme ve ruh sağlığı arasındaki ilişkiye dikkat çekip Harvard Üniversitesi’nden bir doktorun ‘ketojenik diyetle şizofreniyi tedavi ettiğini’ öne sürdü.
Kennedy şöyle devam etti: “Artık yediğiniz şeylerin akıl hastalıklarına yol açtığını biliyoruz. Bu konuda yapılan araştırmalar var. İnsanlar diyetlerini değiştirerek bipolar bozukluk tanısını ortadan kaldırabiliyor.”
Peki bu diyet, şizofreniyi gerçekten tedavi edebilir mi?
Columbia Üniversitesi’nden Prof. Dr. Paul S. Appelbaum’a göre bazı küçük çaplı çalışmalar bu diyetin hastalara yardım olabileceğine dair kanıt sunsa şizofreni semptomlarını ve hastalarını iyileştireceği iddiası yanıltıcı.
Şizofreni hakkında
Şizofreni, bir bireyin gerçekliği algılama biçimini etkileyen, düşünce, duygu ve davranışlarda önemli değişikliklere yol açan kronik ve ciddi bir beyin bozukluğu.
Belirtiler genellikle 16-30 yaşları arasında ortaya çıkar ve genel olarak üç ana kategoriye ayrılır:
Pozitif Semptomlar
- Halüsinasyonlar: Başkalarının duymadığı sesler duyma veya görmediği şeyler görme
- Hezeyanlar (Sanrılar): Mantıklı bir açıklaması olmayan sarsılmaz yanlış inanışlar (Örneğin takip edildiğini, özel güçleri olduğunu veya televizyonun kendisine mesaj gönderdiğini düşünmek)
- Düşünce Bozuklukları: Konuşurken konudan konuya atlama, kelime uydurma veya anlaşılmaz konuşma
- Hareket Bozuklukları: Yerinde duramama veya tam tersi, “katatoni” denilen uzun süre hareketsiz kalma durumu
Negatif Semptomlar
Bu belirtiler genellikle depresyonla karıştırılabilir ancak daha kalıcıdır:
- Duygusal Küntlük: Yüz ifadesinde donukluk, ses tonunda tekdüzelik
- Sosyal Geri Çekilme: Arkadaşlardan ve aileden uzaklaşma
- Motivasyon Eksikliği: Günlük işleri (öz bakım, temizlik vb.) başlatmada ve sürdürmede zorluk
- Anhedoni: Eskiden zevk alınan aktivitelerden artık keyif alamama
Bilişsel Semptomlar
Zihinsel süreçlerdeki aksaklıkları ifade eder:
- Bilgiyi işleme ve karar vermede güçlük
- Odaklanma ve dikkat sorunları
- Öğrenilen bilgiyi hemen kullanma (çalışma belleği) kapasitesinde düşüş
Tedavide genellikle ilaçla birlikte terapi desteğiyle yapılıyor. Ne kadar erken başlanırsa uzun vadeli sonuçlar o kadar olumlu oluyor.
Ketojenik diyet hakkında
Ketojenik diyet (Keto), vücudun ana enerji kaynağını şekerden (glikoz) yağlara kaydırmayı amaçlayan, yüksek yağlı, orta düzeyde proteinli ve çok düşük karbonhidratlı bir beslenme düzeni.
Temel mantığı vücudu ‘ketozis’ adı verilen metabolik bir duruma sokmaktır. Karbonhidrat alımı ciddi şekilde kısıtlandığında (günlük yaklaşık 20-50 gram), vücut enerji için glikoz bulamaz ve karaciğerde depolanan veya alınan yağları yakarak ‘keton’ adı verilen moleküller üretir.
