Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez “AYM bir ihlal kararı verdiği zaman tüm kurumların, tüm yargı organlarının hepimizin buna uyması ve gereğini yerine getirmesi gerekir” dedi.
AYM’nin ihlal kararlarıyla yerel mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklar tartışma konusu.
‘Adli ve İdari Yargıda Bireysel Başvuru İhlal Kararları ve İhlalin Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması’ başlıklı Diyarbakır’daki toplantıda konuşan Yargıtay başkanı ‘ihlalin giderilmesinin hak’ olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Anayasa Mahkememiz bir ihlal kararı verdiği zaman tüm kurumların, tüm yargı organlarının hepimizin buna uyması ve gereğini yerine getirmesi gerekir.
Çünkü kesinlikle şu cümleyi söylemek istiyorum. İhlalin sonuçlarının giderilmesi de vatandaşımızın bir temel hakkıdır.”
ANKA’nın aktardığına göre Kerkez’in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:
* İhlalin sonuçlarının giderilmesi mümkün olmazsa ihlal kararının bir anlamda havada kalması ve uygulanmaması söz konusu olur.
* Anayasa mahkememiz bireysel başvuru sonucu bir ihlal kararı tespit ettiği zaman, ki bunu çok yakından görüyoruz, hissediyoruz, mahkememiz bu konuda çok özverili çalışıyor, çok emek sarf ediyor, çok özen gösteriyor.
* Çünkü kesinlikle şu cümleyi söylemek istiyorum. İhlalin sonuçlarının giderilmesi de vatandaşımızın bir temel hakkıdır. Ve ihlal kararı giderilmeyen vatandaşımızın da temel hakkı yeniden ihlal edilmiş olur ve bu tekrar bir bireysel başvuruya söz konusu olur aslında.
* Bu nedenle ihlal, bugün ve yarın özellikle ihlal kararlarının sonuçlarının giderilmesi konusunda çok dikkat kesilmenizi istirham ediyorum ben sizlerden.
* Hatta bu konunun gerek anayasa mahkemizin ihlal kararları gerek AİHM’in kararları hakkında da hakim yardımcılığı diyelim artık hakim yardımcılığı getirildi, bu bölümde de akademide çok önemli dersler verilmesi ve hakim savcılar arasında mesleki eğitimler düzenlenmesi gerektiği kanaatindeyim.
* Bu toplu toplantılar da şu anda görev yapan meslektaşlarımız için de çok büyük farkındalık oluşturacaktır. Burada en önemli hususlardan biri de bana göre empatidir.
* Biz hakkı ihlal edilen veya hakkının ihlal edildiğini iddia eden, söyleyen, bunun için sızlanan vatandaşımızın yerine kendimizi koymayı bilmemiz lazım. Biz aynı durum ile karşılaşırsak, ne yapılmasını istiyorsak onu yapmamız lazım.
Hak ihlalleri
AYM’nin ihlal ve yasama-yürütme yetkileri hakkında çıkardığı kararlar dönem dönem iktidar cephesinin tepkisini çekebiliyor.
AYM, yerel mahkeme ve siyaset üçgenindeki uyumsuzluğa Ocak 2024’teki ‘Can Atalay hakkındaki hak ihlali’ kararı örnek gösterilebilir.
O dönem AYM, tutuklu TİP Milletvekili Can Atalay hakkında hak ihlali kararı vermiş fakat İstanbul 13’üncü Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay bu karara uymamıştı.
Bunun üzerine Atalay’ın avukatları dosyayı yeniden AYM’ye taşımıştı. Başvuruyu genel kurul gündeminde ele alan AYM, oy çokluğuyla ihlal kararı vermişti. Açıklamada hem yerel mahkemenin hem de Yargıtay’ın anayasayı ‘gözardı’ ettiği vurgulanmıştı.
Yargıtay yine karara uymamış ve AYM’nin kararının ‘hukuki değerlerden yoksun’ olduğunu savunmuştu.
Muhalefet kararı ‘darbe girişimi’ olarak yorumlarken, AKP kanadından da krizin çözümü için yeni anayasa yapılması teklifi gelmişti. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, AYM’nin ‘bölücülere, teröristlere hak ihlali kararlarını cömertçe verdiğini’ öne sürmüş, karara uymayan hakimleri tebrik etmişti.
