Prof. Dr. Levent Kuzu, “İstanbul Boğazı’nın etrafında sabahleyin yoğun bir sis vardı. Bu yüksek basınç varlığıyla alakalı. Kirleticiler çok fazla yükselemediği için yer seviyesinde kirlilik olarak karşımıza çıkıyor” dedi.
Nüfus yoğunluğu, çarpık kentleşme, fosil yakıt kullanımındaki artış, endüstriyel tesisler, trafik yoğunluğu ve orman yangını gibi etkenler hava kirliliğinde artışa neden oluyor.
İstanbul’un yıllık PM2,5 (ince partikül madde) ortalaması 2021’de metreküp başına 23,56 mikrogramken 2022’de 23,76 mikrograma yükseldi.
İstanbulluların 2022 boyunca ortalama metreküp başına 38,41 mikrogram yani Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) kılavuz değerinin 2,5 katı PM10 kirliliğine maruz kaldığı ve PM2,5’unsa yeterince ölçülmediği tespit edildi.
Son günlerde kentte etkili hava kirliliğinin nedenlerine ilişkin İTÜ Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Kuzu, hava kirliliğinin sabit ve hareketli emisyonlar olmak üzere iki kaynağı bulunduğunu söyledi.
Kuzu şöyle konuştu:
* Yüksek basıncın olduğu dönemlerde bu tarz hava kirliliğiyle karşılaşmak mümkün çünkü normal emisyonlara ilave olarak olumsuz hava şartları neticesinde bu hava kirliliğiyle karşılaşabiliyoruz.
* Yüksek basınç olduğunda genellikle kirleticilerin atmosfere karışması çok mümkün olmuyor dolayısıyla yer seviyesinde baskılanmış oluyorlar.
* Özellikle birkaç gün öncesinde İstanbul Boğazı’nın etrafında sabahleyin yoğun bir sis vardı ki bu aslında yüksek basıncın varlığıyla alakalı bir durum. Dolayısıyla bu salınan kirleticiler çok fazla yükselemediği için yer seviyesinde kirlilik olarak karşımıza çıkıyorlar.
Son verilere göre partikül madde ve azot oksit seviyesinde artış gözlemlendiğini aktaran Kuzu’ya göre istasyon bazında Aksaray, Esenyurt, Mecidiyeköy, Şirinevler ve Kadıköy ilçelerinde yüksek konsantrasyonların mevcut.
İstanbul’daki hava kirliliğinin meteorolojik verilere göre hafta sonuna kadar benzer şekilde kalacağını tahmin edililiyor.
Meteoroloji raporlarına göre gelecek hafta başı itibarıyla beklenen yağmurla kirleticilerin yeryüzüne çökeceğini vurgulayan Kuzu, partikül madde ve diğer kirleticilerin yağmurla giderilebileceğini kaydetti.
Maske tavsiyesi
Vatandaşların hava kalitesi indeksini takip ederek kötü hava koşullarında maske takmaları tavsiyesinde bulunan Kuzu konuşmasına şöyle devam etti:
* Bu tabii ki partikül maddeler için bir koruma sağlar, diğer gazlar için çok fazla bir etkisi olduğunu söyleyemiyoruz ama nispeten trafiğin olduğu yerlerden uzak durarak kendimizi korumamız biraz daha mümkün olabilir.
* Hava kirliliği bölgesel olarak çok farklılık gösterebiliyor. Özellikle ara sokaklara girdiğinizde kirletici değerleri bir anda değişebiliyor çünkü kirleticilerin bulunması atmosferin dinamiğiyle alakalı.
* O yüzden belki cadde üzerinden değil de bir arka sokaktan yürümek bile bir çözüm sağlayabilir.
