Ege Cansen: Bankaları da batırırlar

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Banka batış nedenleri iki kümede toplanabilir. Birinci kümeye kötü niyetli ve/veya riskli yönetim girer. Kötü niyetli yönetim, banka sahibinin bankayı, kendisinin banka dışı işlerine finansal kaynak yaratmak için kullanmasıdır. 2001 krizine gelinceye kadar bizim ülkemizdeki bankalar böyle yönetilirdi. Bu, düpedüz ahlaksızlıktır. Ama bizim iş aleminin lordları (gazete patronları dahil) bunu “normal” görüyordu. Kârlı ama riskli yönetim ise bankayı, kârını “mevduat toplayıp-ödünç verme” faaliyetinden ziyade “sermaye piyasası/hazine işlemleri”nden elde eder hale getirmektir. Zaten batma vakaları incelendiğinde çoğunun hazine işlemlerindeki “varlık-yükümlülük” uyumsuzluğundan (mismatch) kaynaklandığı görülür. Son olaylardaki uyumsuzluğun kök sebebi “Pandemi” ve “Ukrayna” savaşıdır. Art arda gelen bu iki felaket hem ekonomileri daraltmış hem de enflasyonu yükseltmiştir. Bu yüzden merkez bankaları faizleri artırmış ve düşük getirili kağıtlara yatırım yapmış bankaları ters köşede bırakmıştır. Bu da “ekonomik hayatın doğasında mevcut” ve uzak yol kaptanların öngörüp, risk hesabına dahil etmesi gereken bir fırtına türüdür.

Ege Cansen’in yazısı