MESUDE ERŞAN
@mesudersan
mesudeersan@diken.com.tr
Sağlık Bakanlığı, depremden etkilenen 11 ildeki aile hekimlerinin alacaklarında ortalama 6-10 bin lira kesinti yaptı. Tepkiler üzerine bugün sadece bir şubat alacakları için geri adım attı. Depremzede aile hekimleri bakanlıktan, 18-24 ay tavandan ödeme bekliyor.
6 Şubat’ta Kahramanmaraş’ta meydana gelen iki büyük deprem ve sonrasındaki artçı sarsıntılar, hastaneler ve aile sağlığı merkezlerinde (ASM) büyük yıkıma yol açtı. Depremde ölenler, bölgeden göç nedeniyle hastalarını kaybeden aile hekimleri, bakanlığın normal koşullar için belirlediği hedefleri yakalayamadı. Bakanlık, aile hekimlerinin elinde olmayan, olağanüstü duruma bağlı bu değişiklikleri ödemelerine yansıttı.
Hemen her biri birer depremzede olan aile hekimleri, 15 Mart’ta yatan hak ediş kesintilerini görünce şaşkına döndü. Bakanlığın hayata geçirdiğinde de tepkiyle karşılanan performans düzenlemesine göre, aile hekimlerinin hak ediş (bakanlık teşvik demeyi tercih ediyor) alabilmesi için kayıtlı hasta sayısına paralel, ayda en az 41, en çok 76 muayene yapması gerekiyor. Deprem ve arkasından gelen felaket, bakanlığı performans aramaktan alıkoymadı. Her şey normalmiş gibi hesapladı. Muayene sayıları düşen aile hekimlerine ödemeyi tabandan yaptı. Kahramanmaraş ve Hatay’dakilere hiç hak ediş ödenmedi.
Malzemeleri bile enkaz altında
Yatan hak ediş tutarını gören aile hekimlerinin büyük hayal kırıklığı yaşadığını belirten Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Başkanı Ahmet Kandemir şunları söyledi: “Düzenlemenin yeterli olmadığı açık. Yeni mağduriyetler yaşanmadan yeterli ve net bir düzenleme yapılması, bölgede normalleşmenin hızlanması adına çok önemli. Meslektaşlarımızın malzemeleri enkaz altındayken ayrıca destek olunmalı. Teşvik ödemelerinin, mağduriyet yaşayan ve depremzede meslektaşlarımıza tavandan yatırılması gerekirken, muayene sayılarının düşmesini gerekçe gösterilmemeli. Deprem, hayatını kaybedenler ve yaşanan zorunlu göçün faturası aile hekimlerine kesilmemeli. Depremzede oldukları halde bölgede fedakarca hizmet etmeye çalışan arkadaşlarımızın barınma sorunları bile çözülmemişken, üstüne hak edişlerindeki aksaklıklar maddi sıkıntıya da sokuyor.”
‘Dayanışma beklerken, kesinti yapılıyor’
“Deprem mağdurusunuz, acılısınız, dayanışma, yardım bekliyorsunuz, Sağlık Bakanlığı ücretinizden kesinti yapıyor. Bu nasıl bir vicdan, bu nasıl zihniyet?” diye soran Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Derya Mengücük şöyle devam etti: “Bakanlığın bugünkü düzenlemesi gelen tepkiler üzerine bir geçiştirme. Yetersiz, mağduriyetleri gidermiyor. Bölgedeki meslektaşlarımıza en az 18 ay ve tavandan ödeme yapılmasını bekliyoruz. Ailesini, yakınlarını kaybetmiş, evleri, işyerleri yıkılmış aile hekimliği çalışanlarına bunun reva görülmesini kabul etmiyoruz.”
ASM çalışanlarının kendilerinden kaynaklanmayan nedenlerden ötürü ücretlerinde kesinti yaşamasının kabul edilemez olduğunu belirten Mengücük, “Bu nasıl bir dayanışma, nasıl bir sahip çıkma?” dedi.
Şanlıurfa’dan Aile hekimi Dr. Yusuf Eryazğan da “Sağlık Bakanlığı deprem olmamış, hayat normal devam ediyor gibi, asrın felaketinin yaşandığı bölgede maaş kesintisi yaptı. Bölgede ilk 20 günde çok fazla muayene başvurusu olmadı. Ortalama 6-10 bin liralık kesintileri kimse hak etmedi. Deprem sel gibi sıkıntıların yaşandığı yerlerde bu ödeneklerin en az altı ay tavandan ödenmesi gerekiyor. Bakanlığın son düzenlemesi eksik. Ocağı baz alıyor. Ödemelerin tutarı aydan aya değişir. Tavandan ödeme beklenirken, laf ebeliği yapılıyor” diye konuştu.
‘İki yıl tavandan verilmeli’
Cari gider ödeneğinin bir yıl boyunda iki kat olarak ödenmesi gerektiğini belirten Hekim Birliği Sendikası yaptığı yazılı açıklamada, “Hak edişler iki yıl boyunca 4 bin nüfus üzerinden olmalı ve göçlerden dolayı nüfusları binin altına düşse bile sözleşmeleri feshedilmemelidir. Destek ve teşvik ödemeleri de iki yıl boyunca tavandan verilmeli. İki yıl boyunca kira alınmamalı, performans kesintilerinden muaf tutulmalı” dedi.
