AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
COP27 iklim zirvesinin devam ettiği bugünlerde Avrupa Birliği (AB) sera gazı azaltımı için vites yükseltti. 27 üye ülke Brüksel’de 2030 sera gazı azaltım hedefini yüzde 57 çıkaracak olan yasama müzakerelerini tamamladı.
AB’nin ivmeyi artırmasındaki en önemli etkenlerden biri karşı karşıya kaldıkları ‘enerji krizi.’ Bu nedenle yenilenebilir enerjiye yatırımı “Gelecek için enerji sigortamız” olarak tanımlıyorlar.
CLG Avrupa AB İlişkileri Başkanı Ursula Woodburn müzakerelerle ilgili “Üye Devlet ve AB liderleri COP27’de AB’nin devam eden enerji kriziyle mücadele ederken iklim hedeflerinden geri adım atmayacağını ortaya koydular” dedi.
Ekim sonunda AB’nin 27 Çevre Bakanı, müzakerelerin sonuçlanmasıyla AB ve üye devletlerin Ulusal Katkı Beyanlarını (NDC) güncellemeyi kararlaştırmıştı.
Avrupa ülkeleri arasında doğalgazda Moskova’ya en bağımlı ülke Finlandiya. 2020 verilerine göre bu ülke doğalgazının yüzde 94’ünü Rusya’dan aldı. Moskova Avrupa’nın bu durumunu siyasi arenada koz olarak kullanıyor. Özellikle Ukrayna işgalinden sonra AB’nin Rusya’ya karşı yaptırımları gündeme gelmiş ve Rusya da doğalgaz kartını göstermişti.
Doğalgaz ithalatı üçte iki oranında azalacak
AB, hem iklim değişikliğinin mücadelesinde hem de Avrupa’nın güvenlik ve büyüme stratejisinin anahtarı olarak görülen RePowerEU adlı yeni acil durum müdahale paketini bir adım ileriye götürdü.
AB, 2022’nin sonuna kadar Rusya’dan doğalgaz ithalatını üçte iki oranında azaltmak için harekete geçti. 2025’e kadar da Rus gaz arzının tamamen kesilmesiyle nasıl başa çıkabileceğini görebilmek için de bir rapor hazırlamıştı.
‘Gelecek için enerji sigortamız’
Sadece 2022’de rüzgar ve güneş enerjisindeki yıllık artış 11 milyar avroluk bir maliyetle fosil gaz ihtiyacının önüne geçti. Bu AB için bir rekor. Konuyla ilgili kaleme alınan birçok analiz, AB’nin karbondioksit (CO2) emisyonlarının 2022’de düşeceğine işaret ediyor.
Eylülün başında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin yenilenebilir enerji kullanımını arttırma ve hızlandırmaya yönelik sözlerini hatırlatarak “Gelecek için enerji sigortamız” demişti.
İklim hedeflerinde geri adım yok
AB’ye göre doğalgazın Avrupa’da geçerli bir geleceği yok. Bu bağlamda fosil yakıtlara ve fosil yakıt altyapısına yapılacak uzun vadeli yatırımlar AB’nin yol haritasıyla da çelişecek.
Düşünce kuruluşu Ember’den Paweł Czyżak “Kömür de gaz da Avrupa’da geri dönüş yapmıyor” dedi ve bu yakıtların daha ucuz olan yenilenebilir enerji kaynaklarıyla rekabet edemeyeceğini savunuyor.
CLG Avrupa AB İlişkileri Başkanı Ursula Woodburn, “Üye Devlet ve AB liderleri COP27’de AB’nin devam eden enerji kriziyle mücadele ederken iklim hedeflerinden geri adım atmayacağını ortaya koydular” dedi ve şöyle devam etti: “AB şimdi önümüzdeki aylarda, geliştirilmiş NDC’sini (Ulusal Katkı Beyanı’nı) uygulamak üzere güvenilir politikaları uygulamaya koyma fırsatına sahip. AB, Yenilenebilir Enerji, Enerji Verimliliği, Emisyon Ticareti Programı ve Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması gibi kilit dosyalar üzerinde yürüttüğü müzakerelerde iddialı anlaşmalara vararak NDC’sini daha da ileriye taşıyabilir. Bu sadece AB’nin küresel iklim liderliği konumunu ve gelecekteki rekabet gücünü güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda Avrupalı işletmelere gerekli politika yönünü verecek ve iklim ve enerji çözümlerine yatırımı destekleyecektir.”
Enerji krizi ivmeyi artırdı
IDDRI İklim Programı Direktörü Lola Vallejo da “AB, yerel iklim eylemi konusunda sözünü tutuyor ve en kapsamlı iklim yasaları seti olan Fit for 55 paketini gerçeğe dönüştürme yolunda ilerleme kaydediyor” dedi.
PowerShift Africa Kurucu Direktörü Mohamed Adow atılan adımlardaki enerji krizi olgusuna dikkat çekti: “Enerji krizinin de etkisiyle AB bir kez daha uzun vadeli iklim hedeflerini güçlendireceğinin sinyalini verdi; bu da AB’nin gaz kullanma süresinin daha da kısaldığı anlamına geliyor. AB yenilenebilir enerji kaynaklarına ve enerji verimliliğine iki kat daha fazla önem veriyor ve Avrupa’daki gaz talebi önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde düşecek. AB, AB Yeşil Anlaşmasını bir pusula olarak kullanarak iklim hedeflerine doğru tam ters yönde hızla ilerlerken, iklim nötr bir Avrupa’da gaz için uzun vadeli sözleşmeler boşuna olacaktır.”
