AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Yükselen döviz kuruyla beraber geçim sıkıntısı da artmaya başladı. Öyle ki temel ihtiyaçları karşılayabilmek için artık eşyalar elden çıkarılmaya başladı. Diken’e konuşan spotçular çok sayıda insanın nakit para için eşyasını sattığını söyledi.
Spotçuların işleri de durgun. Yani ürün satamıyorlar: “Vatandaş artık ikinci el eşya bile alamıyor. Elindekiyle idare etmeye çalışıyor.”
Merkez Bankası’nın art arda gerçekleştirdiği faiz indirimi kararlarından sonra TL rekor seviyede değer kaybetmişti. Dövizde yaşanan agresif tırmanış piyasalara da yansıdı ve temel ihtiyaç kalemlerinden gıda ve giyimde zamlara neden oldu.
Artan işsizlikle beraber hem gelen zamlar hem de liranın alım gücünün düşmesi karşısında spotçular (geçici bir çözüm de olsa) çıkış kapısı oldu.
‘Çocuğuna yiyecek alabilmek için bisiklet sattı’
Ümraniye’de konuştuğumuz bir spotçu sadece yemek alabilmek için eşyalarını satanlar olduğunu söyledi: “Eşyalarını satmaya gelenler çok. Şu an alış yok, satış var. Geçtiğimiz günlerde bir anne geldi. Çocuğunun bisikletini satmak istedi. Çocuğuna yiyecek alabilmek için bisikleti sattı.”
Koltuğundan beyaz eşyasına kadar satmak için gelenler olduğunu belirten spotçu, kullanılmayan, zaruri olmayan eşyaların da cüzi fiyatlar bile olsa vatandaşların nakit para için elden çıkarıldığını söyledi.
‘Geçinemiyoruz, başka çarem yok’
Spotçuya eşyalarını satmak için gelen bir vatandaşa “Neden satıyorsunuz?” diye sorduğumuzda “Asgari ücretle çalışıyorum. Geçinemiyoruz, başka çaremiz yok” yanıtını verdi.
Spotçular da dertli
Ekonomik krizin bir de spotçulara bakan yönü var. Fikirtepe’de konuştuğumuz spotçular vatandaşın ikinci el eşya bile alamayacak hale geldiğini söyledi: “Şu anda satış yok. Eşya satamıyoruz. İnanılmaz derecede bir durgunluk var. Ki biz spot, ikinci el, revizyonlu malzeme veriyoruz. Bunların fiyatları piyasanın epey altında. Bun rağmen satışlar yok diyeceğim kadar az.”
Hurdacıdan alınan ürünler de bile fahiş artış var: “Daha önce elden aldığımız ve piyasadan topladığımız ürünler inanılmaz derecede pahalandı. Daha önce 300 liraya aldığımız bir ürünü artık aynı fiyata alamıyoruz. İkinci el olarak biz spotçular alamıyoruz. Böyle bir kısır döngü var.“
Zamlarla tamir bedeli arttı
Alınan ürünleri revizyon edebilmek için yedek parça bulunmasında da zorlanıyorlar: “Yedek parçalara inanılmaz zam geldi. Bugün ben bir boya aldırdım. Bundan iki hafta önce 40 liraydı şu an 60 lira. Yan yüzde 50 düzeyinde bir zam geldi.”
‘Daha önce 750 liraya sattığım ürünü 1500’e satmak zorundayım’
Piyasadaki artış eşyalarını satmak isteyenlerin fiyat belirlemesini de etkiliyor: “500 liralık ürüne 750-800 lira istiyor. Ben bu ürünü 750’ye aldığım zaman mecburen bunun bakımlarını yapmak zorundayım. Ortalama 150 lira diyelim bakıma, 900 lira yapıyor. Ben bu ürünü en az 300-400 lira bir karla vermem gerekiyor. Bu da 1300-1500 liraya geliyor. Müşteriye bu fiyatı söylediğimizde de çok diyorlar. Ben daha önce aslında 750 liraya sattığım bir ürünü 1500 liraya satmak zorundayım. Nasıl vatandaşın alım gücü zorlaştıysa bizim de piyasadan alım gücümüz zorlaştı.”
