ABD Başkanı Donald Trump “İran’ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğim” dedi.
Trump, New York’ta Nassau Polis Akademisi’nde konuştu.
ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda tam bir abluka uyguladığını savunarak “İran’ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğim” dedi.
Hürmüz Boğazı’ndan ABD’nin istemediği hiçbir geminin geçemediğini öne süren Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyecekleri söylemini de bir kez daha yineledi.
Ne olmuştu?
ABD ile İran arasında 15 Haziran’da sağlanan geçici ateşkes, tarafların diplomatik kanalları açık tutma çabasıyla bir aşamaya kadar gelse de İran’ın Hürmüz Boğazı’nın tam kontrolünü talep etmesi müzakerelerde büyük bir kilitlenmeye yol açmıştı.
ABD’nin, İran’ın Boğaz’da vurduğu noktalara karşılık İran limanlarındaki noktaları hedef alması geçen ay çatışmaları yeniden alevlendirmişti.
Çatışmalar durulsa da iki ülke Hürmüz Boğazı konusunda anlaşabilmiş değil.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu’yla dünya pazarlarına ulaştırıyor.
Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin sağlandığı kritik bir deniz yolu. Bölgedeki petrol üreticilerinin günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı Hürmüz Boğazı’ndan küresel piyasalara gönderiliyor.
Hürmüz Boğazı’nın tam bir merkezi kontrol otoritesi bulunmuyor. Tankerler, İran ve Umman’ın karasularından geçiyor.
İran, ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) anlaşmasını imzalamış olsa da henüz onaylamamıştı. Petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye de enerji fiyatlardaki yükselişten etkilenecek ülkelerin başında geliyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin başta olmak üzere Asya’daki alıcılar oluştururken küresel gaz piyasalarında tedarike yönelik olası aksaklıklar Avrupa başta olmak üzere fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
