Tüm şekerleri kesmek beslenmenizi daha iyi değil, daha kötü hale getirebilir.
Şeker bir karbonhidrat ve karbonhidratlar sağlığımızda hayati bir rol oynuyor. Yedikten sonra parçalanarak yakıta dönüşüyor veya daha sonra kullanılmak üzere depolanıyor.
Peki tüm şekerler sağlıksız mı?
BBC’nin haberine göre sorunun büyük bölümü serbest şekerlerden kaynaklanıyor. Yani bisküvi, bazı kahvaltılık gevrekler ve gazlı içecekler gibi yiyeceklere eklenen şekerler.
Bunlara ‘serbest’ denmesinin sebebi, besinlerin hücre duvarının içinde kalmaması.
Araştırmalara göre çoğunlukla serbest şekerle beslenmek, diş çürümesi ve kilo alma riskini artırıyor. Zamanla vücuttaki fazla yağ da tip 2 diyabet ve kalp hastalığına neden olabiliyor.
Buna karşın meyve, sebze, süt ve sade yoğurt gibi tam gıdalarda doğal bulunan içsel şekerler aynı sağlık riskleriyle ilişkilendirilmiyor.
Bunun nedeni bu şekerleri içeren gıdaların lif, vitamin ve mineral gibi önemli besin maddelerini sağlaması. Hatta birçok çalışmaya göre çok meyve tüketimi tip 2 diyabet riskini azaltabilir.
Serbest şekerlere odaklanın
Britanya’daki sağlıklı beslenme rehberlerine göre günde alınan serbest şeker miktarı, aldığımız kalorinin en fazla yüzde 5’i olmalı. Bu da bir yetişkin için yaklaşık 125 kalori veya 30 gram şeker (yaklaşık yedi çay kaşığı) anlamına geliyor.
Örnek vermek gerekirse standart 330 mililitrelik bir kutu kolada yaklaşık 35 gram serbest şeker var.
Serbest şeker oranı yüksek gıdaları çok tüketiyorsanız, bunların yerine daha besleyici seçenekler koymak, daha iyi beslenmenizi sağlayabilir.
Fakat tüm şekerlerden ‘arınma’nın faydalı veya gerekli olduğuna dair hiçbir kanıt yok. Hatta zararı bile olabilir.
Meyve, nişastalı sebzeler, süt ve yoğurt tüketimini azaltmak uzun vadeli lif, vitamin, mineral ve bitki bileşiklerinin kaynaklarını da ortadan kaldırıyor.
Aynı zamanda aşırı kısıtlama, ‘izin verilen’ ve ‘yasaklanan’ şeylerle ilgili takıntıyı artırabilir. Bu da yeme alışkanlığını stresli hale getirebilir ve aşırı yeme-kısıtlama döngülerine yol açabilir.
Serbest şeker tüketimini azalttığınızda ne olur?
Özellikle şekerli içecekler ve atıştırmalıklar gibi gıdaları tüketen bir kişinin bunları azaltması onun kendini daha iyi hissetmesini sağlayabilir. Çünkü bu yiyeceklerin içerdiği lif ve faydalı besin maddeleri oranı düşük ve bizi uzun süre tok da tutmuyorlar.
Şekeri ortadan kaldırmak için karbonhidratları kesmek genellikle hızlı kilo vermeyi beraberinde getirir ama bu kilo kaybının büyük kısmını oluşturmaz.
Karbonhidratlar vücutta suyla birlikte depolandığı için, karbonhidrat alımı azaldığında bu depolar tüketilir ve su salınır, bu da kısa süreli kilo kaybına yol açar.
