‘Uçak krizi’nin ardından ilişkilerin kopma noktasına gelen Rusya’yla normalleşme formülünü Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar sunmuş.
İki ülke arasındaki ilişkiler 24 Kasım’da Rus uçağının düşürülmesiyle kopma noktasına gelmiş, Rusya’nın Türkiye’ye uyguladığı ‘ambargo’ sonucu ticaret ve turizm alanlarında sorun yaşanmıştı.
İkili arasındaki ilişkiler, Erdoğan’ın Putin’e ‘özür içerikli’ bir mektup gönderdiğini açıklamasıyla yumuşamıştı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, “Erdoğan özür diledi, üzgün olduğunu söyledi, başsağlığı diledi” demişti.
Bağlantı Akar sayesinde kurulmuş
Hürriyet’ten Murat Yetkin’in ismini açıklamak istemeyen üst düzey kaynaklara dayandırdığı habere göre Akar, Erdoğan’a işadamı Cavit Çağlar’ın Rusya’nın özerk Dağıstan Cumhuriyeti’ndeki yatırımlarından söz ederek bağlantı kurmasını önerdi.
Akar, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın’a da Çağlar’ın Abdulatipov aracılığıyla Vladimir Putin’e bir kanal açtığını söyledi. Erdoğan’ın buna olur vermesiyle birlikte 30 Nisan’da İstanbul Tarabya’daki Huber Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nde Erdoğan, Akar ve Çağlar’ın katılımıyla bir toplantı yapıldı.
Bu görüşmenin ardından Kalın, tercümanlar aracılığıyla bir mektup kaleme almaya başladı. Bu arada Kremlin’le en üst düzeyde irtibat kurulmuştu.
Mektupta çok sayıda düzeltme yapılmış
Kalın, Çağlar, Abdulatipov ve Uşakov arasında yürütülen diplomatik adımlar, Çağlar’ın Rusya’ya iş ziyareti görünümlü ziyaretiyle gerçekleşiyordu.
Haberde, Kalın’ın yazdığı mektubun Ankara ve Moskova arasında birçok kez gidip geldiği ve üzerinde çok sayıda düzeltme yapıldığı da aktarıldı.
22 Haziran’da Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Canseyit Tüymebayev, Putin’in el sıkışmaya hazır olduğu bilgisini iletmiş olmasına rağmen Erdoğan özür ve tazminat içeren bir mektup göndermeye hazır olmadığını bildirdi.
Mektuptan ‘özür’ ve ‘tazminat’ çıkarılmış
Ertesi gün ise Erdoğan ve Akar ‘Ak Saray’da görüştü ve mektuba son hali verildi. Buna göre mektuptan ‘özür’ ve ‘tazminat’ sözcükleri çıkarıldı. Ancak Rusya mektupta açık biçimde özür dilendiğini açıklamış, Cumhurbaşkanlığı ise Rusça ‘izvinite’ sözcüğünün bu anlamı taşımadığını savunmuştu.
Erdoğan, mektubu Akar’ın önünde imzalamış
Sonuç olarak Erdoğan, Putin’e hitap ettiği mektubu Akar’ın önünde imzaladı.
Ardından Putin’e iletilen mektuba Moskova’dan gelen ilk tepki Kalın’a oldu: “Başkanımız olumlu karşıladı. Türklerin pozisyonuna daha yakın gibi ama kabul.”
Putin’in metni, Türkiye’ye önceden gönderilmiş
Türk ve Rus heyetlerinin yeniden görüşmesinin ardından Uşakov, 27 Haziran’da gerekli açıklamayı yapacaklarını söyledi ve açıklama metnini önceden Kalın’a göndereceğini belirtti. Gönderilen taslağa ise Cumhurbaşkanlığı’ndan herhangi bir itiraz gelmedi. Putin de 29 Haziran günü Türkiye’yle normalleşmenin başladığını ilan etti.
