Reuters haber ajansı, darbe girişiminin ardından Türkiye’nin gündeme getirmeye başladığı ABD’deki Gülen Cemaati’yle ilişkili okulları mercek altına aldı.
Reuters’ın özel haberinde Gülen Cemaati’yle ilişkili 150’den fazla charter okulun giderek ağırlaşan mali ve yasal baskı altına girdiğini kaydetti.
Bu görüş, okul yöneticileri, Gülen Cemaati’nin eski ve yeni üyeleri tarafından ve Reuters’in incelediği kamu kayıtlarıyla vurgulandı.
Gülen Cemaati’nin ABD’de önemli bir istihdam ve küresel ticari faaliyet kaynağı olan bu okullar kamu parasıyla finanse ediliyor.
Resmi kayıtlara göre bu okulların büyümesi son yıllarda ciddi bir yavaşlama gösteriyor.
Bu yavaşlamanın temelinde 10’dan fazla eyalette başlatılan ve vergi mükelleflerinden alınan fonların kötüye kullanılmasından vize sahtekarlıklarına kadar değişen bir dizi resmi soruşturma yatıyor.
Eyalet düzeyinde ve federal düzeyde başlatılan soruşturmalardan hiçbiri şimdiye kadar bir ceza davasına varmadı ve hiçbir okulda Gülen’in adı resmi olarak geçmediğinden bir bağlantı ortaya çıkarılamadı.
Son iki yılda sadece üç okul
ABD’de 2015 yılı ve bu yıl, Gülenciler sadece üç okul açabildi. Reuters’in ABD’deki 153 charter okulunun ve bu okulların sahibi olan şirketlerin kayıtlarında yaptığı incelemeye göre 2010 yılında bu sayı 23 ile zirveyi görmüş.
Bu sayı, son altı yılda ABD’deki tüm charter okullarında görülen istikrarlı büyümeyle zıt yönde. Charter okulları vergi mükelleflerinin ödediği vergilerle besleniyor ancak geleneksel devlet okullarında geçerli olan bazı kurallara uymak zorunda tutulmuyor.
Reuters’in edindiği bilgiye göre 2010 yılından bu yana 15 okul ya kapanmış ya da Gülen’le ilgisi olmayan sahiplere devredilmiş.
Daha dikkatli davranıyorlar
Illinois eyaletinde kurulu Niagara Vakfı’nın yönetici vekili Hakan Berberoğlu şöyle diyor: “Bu soruşturmalar ve medya tarafından izlenmemizden bu yana okullar mali işlemlerinde, aldıkları sözleşmeli çalışanlar konusunda eskisine göre belki beş kat daha dikkatli davranıyorlar.”
Berberoğlu, Reuters’e yaptığı açıklamada, “Okullar genişleme konusunda çok dikkatli davranıyorlar” derken, okulların Gülen’le resmi bir bağı bulunmadığını ve kimsenin denetiminde olmadığını savundu.
Berberoğlu, demecinde vakfın ‘dinler arası diyalog’un geliştirilmesini amaçladığını da söyledi.
Yeni soruşturma kaygısı
Bir diğer gelişme de, Gülen okullarının Türkiye’den ve diğer ülkelerden getirdikleri konuk personel için istedikleri vize sayısının 2010’da 1,000’den fazlayken geçen yıl 360’a inmiş olması.
Gülen hareketinden ayrılmış veya halen içinde bulunan kişiler bu düşüşün nedeninin, Gülen okulları hakkında açılabilecek yeni soruşturmaların, Gülen’in ABD’deki okulları ve diğer faaliyetlerine gölge düşürmekten kaçınmak olduğunu söylüyorlar.
Hareketin ABD’de zora düştüğü yolundaki iddialar hakkında görüşleri sorulan Gülen’in sözcüsü Alp Aslandoğan, Reuters’a “Bu konuda bir kaygımız yok” dedi.
Yine tarafsız uzmanlara göre ABD, Gülen’in ‘Hizmet’ adı verilen faaliyetlerinde Almanya’dan sonra, Türkiye dışındaki en önemli faaliyet alanı olmuş durumda.
Kongre üyelerine gezi sponsorlukları
Okulların yanı sıra Gülen taraftarları çok yakın olmasa da birbirleriyle bağlantılı ticari şirketler, sivil toplum örgütleri ve hayır kurumları yönetiyorlar.
Türkler ve Amerikalıların ortaklaşa sahip oldukları bazı müteahhitlik şirketleri, okullarla ilgili faaliyetlerde kayırıldıkları iddialarıyla eyalet ve federal düzeyde soruşturma altındalar.
Gülen Cemaati’yle bağlantılı gruplardan bazı kişiler, okulların yönetiminde etkin olmanın yanı sıra son sekiz yılda Türkiye ve komşu ülkelere ABD Kongresinin üyeleri tarafından yapılan yüzlerce gezinin de sponsoru olmuşlar.
Kongre kayıtlarından alınan bilgiye göre, 2015 yılında ABD adalet bakanlığı bu gezilerin finansmanında yolsuzluklar olabileceği gerekçesiyle bu konuda bazı cezai soruşturmalar başlattı ve bu geziler askıya alındı.
20 yılda derin kökler
Reuters, Gülen Cemaati’yle bağlantılı okulların son 20 yılda ABD’de derin kökler saldığını vurguladığı özel haberinde bu okulların yöneticilerinin, kamu finansmanın kullanılmasına ilişkin işlemleri çok ustaca yönettiklerini kaydetti.
Türkiye’yi temsil eden hukukçular, okulların yılda 500 milyon dolarlık gelir yaratarak bunu Türkiye’de ‘yıkıcı faaliyetler’ için kullandıklarını belirtse de, Reuters, avukatların bunun nasıl gerçekleştirildiğini gösterecek somut bilgi vermediğini de kaydetti.
Texas eyaleti eğitim kurulu Temmuz ayında yaptığı açıklamada, Türk avukatların, merkezi Houston’da olan Harmony Okulları adlı şirketin yönettiği 48 charter okulu hakkındaki şikayetlerini incelemeye aldıklarını duyurmuştu.
