Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan BioNTech ve Pfizer’in geliştirdiği ‘corona‘ aşısının saklama koşullarına dikkat çekerek “Birçok yerde bir tane bile eksi 70 derecede dolap yok” dedi.
Aşı çalışmasının hafta başında açıklanan sonuçlarına göre yüzde 90 oranında koruma sağlaması salgının biteceği umudunu artırken saklama koşullarının zorluğuyla ilgili endişeler dile getiriliyor.
“Milyonlarca kutu aşıyı depolayacağınız eksi 70 derece depolar yok ülkelerde” diyen Prof. Dr. Ceyhan sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu demektir ki önce bu altyapının hazırlanması lazım, oldukça pahalı bir iş bu. Uç noktalara eksi 70 derecede göndermek daha zordur, onların sağlanması lazım, gidilecek yerlerdeki depolarda bu ortamın sağlanması lazım. Ama siz eksi 70 derecelik dolapları her yere dağıtamayacağınız için daha az merkezlerde uygulanacak demektir. Bu ciddi bir sorun, bunun aşılmasına çalışılıyor; süre çok kısa. Su çiçeği aşısında da böyle bir problem vardı ama zaman vardı ve birkaç sene içinde o aşı buzdolabında saklanabilir hale getirildi.”
‘Beş-altı aydan önce mümkün değil’
Ceyhan, kısa sürede aşının getirilip uygulanmasının zorluğuna dikkat çekerek “Altyapının hazırlanıp, bu aşının uygulanması, nereden bakarsanız bakın beş-altı aydan önce olması mümkün değil” dedi.
Profesör, kendi hastanelerinde bazı çalışmalar için kullandıkları iki adet eksi 80 derecelik dolap olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu iki dolaba en fazla 1000 tane aşı koyabilirsiniz. Bizim bahsettiğimiz milyonlarca kutu aşı, birçok yerde bir tane bile yok eksi 70 derecede dolap; bunların fiyatları da yüksek. Bu aşıyı yapacaksanız başka çare yok; bu altyapının oluşturulması parasını verirseniz mümkün. Çok büyük merkezlerde araştırma amaçlı kullanılan dolaplar var; ama onlar aşı amaçlı kullanılmıyor, zaten başka amaçlarla doludur.”
Ceyhan, Çin aşısının ‘inaktif’ aşı olduğunu berlirterek şunları söyledi: “Birçok ülke şu anda inaktif aşı üretmeye çalışıyor. Ancak bunların etkinliği canlı aşı ve teknoloji ile üretilen aşılardan düşüktür. Bunların depolanması, gönderilmesi, uygulanması daha kolaydır. Genellikle sıcağa daha dayanıklıdır, ölü aşı olduğu için. Diğer taraftan Alman-Amerikan ortak yapımı olan aşıda ilk defa bir corona virüsü aşısında etkinlik rakamı telaffuz edildi. Görülen o ki bu aşı daha etkin bir aşı. Fakat dezavantajı var; bu aşının depolanması için hiçbir ülkenin böyle bir hazırlığı yok.”
