Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) iktisat profesörü Daron Acemoğlu, Türkiye’de bakan olacağı yönündeki iddiayı yalanlarken, “Ekonomide sert iniş riski var” dedi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Acemoğlu’nu ekonomi yönetiminin başına bakan olarak atayacağı iddia edilmişti.
Cumhuriyet’ten Pelin Ünker’e konuşan Acemoğlu, kendisine böyle bir teklif gelmediğini belirterek, “Kimse benimle temasa geçmedi. Konuşulanlar sadece dedikodudan ibaret” dedi.
Acemoğlu Türkiye ekonomisiyle ilgili eleştirilerini şöyle sıraladı: “Seçim belirsizliği ortadan kalktı. Türkiye ekonomisi hızlı bir şekilde iyileşecek mi? Ben öyle düşünmüyorum. Türkiye ekonomisinin yapısal sorunları olduğunu düşünüyorum. Yüksek enflasyona, düşük yatırım oranlarına ve doların değer kazanmasına neden olan seçimle ilgili belirsizlik değildi. Yapısal sorunlar, son 10 yılda Türkiye’nin ekonomik büyümesinin krediler ve gayrimenkul sektörü tarafından körüklenmesi gerçeğiyle ilgili. Türkiye ekonomisinde, son 10 yılda, çok fazla verimlilik artışı olmadı. Teknolojik gelişme veya gayrimenkul sektörü dışında yatırım artışı yaşanmadı.”
‘Ekonomide sert iniş riski var’
Ekonomide sert iniş riski bulunduğunu dile getiren Acemoğlu, bu görüşünün sebebini şöyle anlattı: “Bu senaryo, gayrimenkul ve inşaat sektörleri üzerinden, tüketimle körüklenen ve dış ticarete konu olmayan büyümenin yaşandığı gelişen ekonomileri gözlemleyenlerin çok aşina olduğu bir senaryodur. Bu şekilde bir büyümeyi daha sonra ani duruşlar izler. Bazen negatif büyüme ve bazen enflasyon, bazen bankacılık sektöründeki problemleri beraberinde getirir. Türkiye, ümit ediyorum ki, negatif büyümeyi, özellikle inşaat sektöründe birçok şirketin iflasını ve daha sonra bankacılık sektörüne ve ekonominin geri kalanına yayılan riskleri içeren sert inişten kaçınır. Ancak ‘sert inişi’ önlemek için gerekli olanı yaptığımızı düşünmüyorum.”
‘Sorunlar yapısal’
“Bir IMF programı problemleri çözebilir mi?” sorusu üzerine Acemoğlu şu yanıtı verdi: ” Türkiye için ciddi riskler var. En yüksek enflasyon oranlarından birine ve cari işlemler açığında da en yüksek oranlardan birine sahip bulunuyoruz. Ama dediğim gibi, altta yatan yapısal problemlerden daha çok endişeliyim. Bir IMF programının yardımcı olabileceğini düşünüyorum, ama sadece kısa vadede değil orta vadede düşünmemiz gerekiyor.”
Özgürlükler ve ekonomi
Acemoğlu demokrasi ve özgürlükler ile ekonominin bağlantısı konusunda da şunları söyledi: “Ulusların Düşüşü adlı kitabım da dahil olmak üzere birçok araştırmam bu bağlantıyla ilgili oldu. Demokrasi büyüme için faydalıdır. Siyasal özgürlüğü destekleyen siyasal kurumlar büyüme için faydalıdır. Bu, tabii ki siyasal özgürlük olmadan büyümeye sahip olamayacağınız anlamına gelmez. Çin bunun mümkün olduğunu gösteriyor. Fakat bir bütün olarak, toplum baskıdan arındırılırsa, ifade özgürlüğü varsa, demokratik kontrol mekanizmaları söz konusuysa, Ekonomi güç ve çıkar çevreleri tarafından ele geçirilmemişse, büyüme teşvik edilir ve daha yüksek kaliteye ulaşır. Bu doğrultuda, basın özgürlüğünde geriye düşüş, yargı bağımsızlığının ve diğer kurumların bağımsızlığının azalması, insan haklarına getirilen sınırlamalar, sağlıklı ekonomik büyüme ihtimalini azaltacaktır.”
Acemoğlu ekonomi için karamsar: Mucize çıkış yok, şirketler batacak, işsizlik artacak
Ekonomist Acemoğlu’na göre ‘sağlıksız’ büyüyoruz: 2018 ve 2019’da kriz riski var
Acemoğlu uyardı: Totaliterliğe gidiliyor, ekonomik patlamadan korkuyorum
Acemoğlu ve Üçer’den ‘Trump uyarısı’: Türk ekonomisine etkileri vahim olacak
Acemoğlu’dan ekonomi uyarısı: Durum çok acil, düzeltmek için çok az vaktimiz var
