Polonya‘da ‘Rusya’nın genel seçimlere müdahalesini engelleme’ye yönelik yasa eleştiri ve endişeleri beraberinde getirdi.
Avrupa’da hukukun üstünlüğüne dair ihlaller nedeniyle sık sık gündeme gelen Polonya, Rusya-Ukrayna savaşında Kiev yönetimine destek veriyor.
İktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PİS) tarafından teklif edilen ve Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından imzalanıp yürürlüğe sokulan yasa, hükümetin 2007-2022 yıllarında Rusya’nın ‘ülkeye müdahale ettiği’ iddiasını araştırmakla görevlendirecek yeni bir komisyon kurulmasını öngörüyor.
Komisyon özellikle Moskova’yla imzalanan ve hükümetin ülkeyi Rus enerjisine aşırı bağımlı hale getirdiğini ifade ettiği gaz anlaşmalarını inceleyecek.
Polonya parlamentosunun alt kanadı tarafından atanacak dokuz üyeden oluşacak komisyonun çoğunluğunun PİS milletvekillerinden oluşması ve ilk raporunu kasımda yapılacak genel seçimlerden hemen önce sunması bekleniyor.
Temyiz yok
‘Rus etkisi’ altında hareket etmekten suçlu bulunanlar, 10 yıl süreyle kamuda görev alamamak dahil olmak üzere ağır cezalarla karşı karşıya kalacak. Mevzuat kapsamında suçlu bulunanlar için görünürde bir temyiz süreci bulunmuyor.
Polonya’nın eski başbakanı Donald Tusk, mevcut hükümet tarafından ‘Rusya yanlısı tavır sergilediği’ gerekçesiyle hedef gösteriliyor. Tusk hükümetinin 2010’da Rusya’nın Gazprom şirketiyle doğal gaz anlaşması imzalaması da iktidar tarafından gündeme getiriliyor.
Tusk ise ‘seçime etki etmek için böyle bir yasanın çıkarıldığını ve bunun hukuksuz olduğunu’ dile getiriyor.
Suistimale açık
Polonya medyasında konuşan birçok uzman böyle bir komisyonun kurulmasının ‘suistimale açık olacağını ve hükümet tarafından siyasi rakiplerini yarış dışı bırakmak için kullanılacağını’ belirtiyor.
Tusk döneminde dışişleri bakanı olan Polonyalı siyasetçi Radek Sikorski, Twitter paylaşımında “İktidar partisinin bilgisayar korsanlarından oluşan komisyonu muhalefetin önemli isimlerini siyaset dışı bırakabilecek” dedi.
Tusk’ın partisi Sivil Platform’un parlamento temsilcisi Krizisztof Brejza da komisyonu ‘Sovyet tarzı bir fikir’ ve ‘cadı avı’ olarak nitelendirdi.
Eleştirilere yanıt veren Duda, yasanın ülkenin Anayasa Mahkemesi tarafından incelemeye tabi tutulacağını açıklarken, Başbakan Mateusz Morawiecki ‘sadece saklayacak bir şeyleri olanların’ yeni komisyona karşı çıktığını öne sürdü.
