Platon’un söylediği gibi ‘devlet denen mekanizma büyütülmüş insan’ mıdır? Devletin her koşul ve şartta kutsandığı mı yoksa bireyle ilişkisinin yeniden tarif edildiği, yüzleşmelerin yapıldığı bir süreç mi önemsenmeli? Şerif Mardin, Türkiye düşünce tarihinde daemonik-meşrebin eksikliğine dikkat çeker. Zihnin hem yaratıcı hem kahredici olabilen güçleriyle-aygıtlarıyla yüzleşebilen, kendi karanlıklarına bakabilen ve bizzat bu iyi kötü çelişkisiyle birlikte yaşayabilen bir felsefi tutumdan bahseder.
Ezberlere takılıp kalmadan sormak -sorgulamak mümkün değil mi? Bir dönem askerlerin ‘devlet’i temsil ettiği, sivil siyasete-özgürlüklere kırmızı çizgiler çektiği süreçten, mevcut iktidarın inşa ettiği ‘kişi merkezli devlet’ uygulamalarına-keyfiyetine-yasaklarına…
Her dönem kendine alan açmaya çalışan kimilerinin ‘devletin bekası’ diye yaptıkları? ‘Ankara’nın karanlık dehlizlerinde’ ya da mahkeme koridorlarında kaybettirilmeye-unutturulmaya çalışılanlar… ‘Devlet’e laf söyletmemek ile ‘devlet’ kelimesi arkasında duranları anlamak-anlatmak arasında bir çizgi olmamalı mı? Şu an Türkiye’de ‘devlet’ yapısı reform edilmesi, şeffaflaşması, denge-denetlemenin yeniden kurulması kurgulanması gereken bir yapı değil mi? Çok uzun süredir tartışılan bir konu; ya birey, devlete karşı bireyin durumu-hakları ne olacak? CHP’nin, Genel Başkanı’nın kendi özgün devlet tanımı, anlayışı nedir? O noktaya ulaşmak için ne yapmak gerekiyor?
En alttan en üste ‘devlet’in her kademesinde görülen-büyüyen çekişme-itişme… Yargıtay’da yeni başkan daha adaletli bir memleket isteyen isimler rekabet ettiği için mi yoksa yüksek yargıda birbirine üstünlük kurmaya çalışan gruplar uzlaşamadığı için mi 30 turdur seçilemiyor? Sinan Ateş iddianamesinin siyasi tarafa işaret eden tüm detaylar teker teker ayıklanarak açıklanması adaletin ne yanına düşüyor? Ekonomideki çöküşten bunun faturasının yoksullara çıkmasından, emniyet teşkilatı içindeki yapılanmalara her yerde alarm zilleri çalmıyor mu?
Özgür Özel 31 Mart sonrası yaptığı uzlaşma hamlesi ile, 22 yıllık iktidara ilk büyük yenilgisinden sonra önemli bir el uzattı. Bunun bugüne ve yarına dair siyasi sonuçlarının konuşulmasından-tartışılmasından doğal bir şey olamaz. CHP müzakere ve mücadeleyi beraber götürmek istediğini söylüyor. Demokratik zeminin kurulması, adaletin tecelli etmesi için gösterilen çabalar önemlidir. Ancak bir yandan da CHP’nin önerdiği farklı yol-yeni yol-yeni tarif de en iyi şekilde anlatılmalıdır. Aksi takdirde bugün yaşanan ekonomik-siyasi yapıya halkın da oylarıyla ortaya konan itiraz bir süre sonra ana konulardaki benzeşmelerle yeni sıkıntılar doğurabilir.
Bitirirken…
Var olmak mı var etmek mi? Gazetecilik yaparken en önemli sorulardan biri de bu bence. Kişi olarak, maddi ve manevi tatmin için mi, var olmak için mi bu mesleği yapıyorsunuz yoksa, demokrasi-insan hakları-adaleti var etmek çabasına katkı için mi? Uzun süredir mesleğin içinde olan (bu konuda hemen hiç fikir beyan etmemiş bir isim olarak) gazeteci olarak anılan pek çok ismin kişisel var oluşu için bu mesleği yaptığını düşünüyorum. Bugün veda edeceğimiz Celal Başlangıç var etmek için çaba sarf edenlerdendi. Ve en önemlisi hayatında ne döneklik yaptı ne meslektaşlarına iftira attı ne güce boyun eğdi. O yüzden hep saygıyla anılacak. Hayat bazen insanları bir fotoğraf karesinde bir araya getirir. Girdiğin kadraja dikkat etmek gerekir. ‘Yüz’ önemlidir. Özellikle aynaya baktığında…