RIFAT DOĞAN
Marmara Köşkü’nün ardından Ankara’daki Çubuk Baraj Gazinosu da yıkıldı. Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Cumhuriyet simgesi eğlence mekanlarından birinin yıkılmasını ‘mimari vandalizm’ olarak yorumladı.
Çubuk Barajı’nda bulunan ve 1937-1938 yıllarında yapılan Baraj Gazinosu Cumhuriyet’in ilk yıllarına ait önemli eğlence mekanlarından biriydi. Mimarlar Odası Ankara Şubesi Kent İzleme Merkezi yıkımı yerinde tespit etti.
‘Cumhuriyet’in özgürlükçü, laik ve modern yaşam mekanıydı’
Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, büyükşehir belediyesi hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını açıklayarak şunları söyledi: “Yıkılan sadece bir bina değildir, Cumhuriyet’in özgürlükçü, laik ve modern yaşamının tanık mekanlarıdır. Atatürk Orman Çiftliği’nde Marmara Köşkü’nün yıkımından sonra Baraj Gazinosu’nun da yıkılmasıyla birlikte Cumhuriyet dönemi mimari eserlerine yönelik sistematik saldırının en üst noktaya geldi. Bu yıkım, taammüden bir katliamdır. Bir gece ansızın yıkılan Havagazı Fabrikası, Su Süzgeci Binası, Etibank Binası, Kumrular İkamet Sitesi ve Atatürk’ün mütevazı çiftlik evi Marmara Köşkü ve Baraj Gazinosu, yönetenlerin öfkelerini yapılı çevreye yöneltmelerinin son noktasıdır.”
‘Fransız mimar Leveau tasarladı’
Candan, Baraj Gazinosu’nun tarihini ve önemini şöyle anlattı: “Baraj Gazinosu 1930’lu yıllarda, toplumdaki cinsiyet ayrımcılığının sonlandığı süreçlerde, yaygınlaşan eğlence merkezleri gazinoların hafta sonuna yönelik tasarlanan ilginç mekânlarından birisiydi. Fransız Mimar Theo Leveau tarafından Nafia Vekaleti proje bürosunda tasarlandı. Yapı, dönemsel olarak modernite kavramının mekânsal ve yaşamsal izlerini taşımaktaydı. Çevre peyzajıyla uyumlu olan yapıda, Ankaralıların anıları vardır, Cumhuriyet’in özgürlükçü değerlerinin izleri vardır.”
‘Yıkım, kızlı-erkekli eğlencenin yasaklanabileceği günlerin habercisi’
Candan sözlerini şöyle noktaladı: “Bugün bile Ankara’da bu kalite ve nitelikte bir mekânın olmadığını ortada iken, Baraj Gazinosu’nun yıkılması modern yaşamlarla hesaplaşmanın mekânsal karşılığıdır.”Kadının ve erkeğin bir arada eğlenme, dans etme, insanın suyla, doğayla kurduğu ilişkinin mekânsal karşılığı olan Baraj Gazinosu’nun yıkımını hiç unutmayalım. Bir bina yıkıldı deyip geçmeyelim. Yarın dans etmenin, kadın ve erkeğin bir arada eğlenmesinin yasaklanacağı günler Türkiyesi’nin habercisidir bu binanın yıkımı.”
Yapı, bir hafta sonu dinlenme alanı olarak tercih edilen Çubuk Barajı’nın alt kesiminde, geniş bir parkın içinde yer alıyordu. Kent yüksek ve kurak bir topoğrafya üzerine kurulmuş olduğu için, su, kent sakinleri için büyük önem taşıyordu.
Geçtiğimiz günlerde de Atatürk’ün çiftlik evi olarak bilinen tarihi Marmara Köşkü’nün yıkıldığı ortaya çıkmıştı.
Atatürk’ün çiftlik evi olarak bilinen tarihi Marmara Köşkü yıkıldı
