Meksika’nın en çok aranan uyuşturucu karteli lideri ‘El Mencho’nun öldürülmesi beraberinde ülke çapında şiddet olaylarını tetikledi.
Peki El Mencho hakkında neler biliniyor?
Gerçek adı Nemesio Oseguera Cervantes olan uyuşturucu baronu, dün (22 Şubat) ülkenin batısındaki Jalisco eyaletinde öldürüldü.
59 yaşındaki suç örgütü lideri, son yıllarda Meksika’nın en güçlü suç yapılanması haline gelen ‘Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) başındaydı.
ABD, güney sınırından büyük miktarlarda kokain, fentanil ve metamfetamin kaçakçılığı yapmakla suçladığı bu uyuşturucu patronunun başına 15 milyon dolar ödül koymuştu.
Meksika genelinde ve Latin Amerika’nın diğer bölgelerindeki etkisinin bir göstergesi olarak, El Mencho’nun öldürülmesinin hemen ardından kontrol ettiği bölgelerde şiddet olayları çıktı.
Jalisco başta olmak üzere birçok eyalette araçlar yakıldı, yollar kapatıldı ve iş yerleri yakıldı.
Birçok eyalette okullar tatil edilirken dünyadan birçok hükümet Meksika’daki vatandaşlarına evlerinden çıkmamaları uyarısında bulundu.
Bu arada ABD, operasyonda Meksika’ya istihbarat desteği verildiğini duyurdu.
Peki gerçek adıyla Oseguera veya ‘El Mencho’ hakkında neler biliniyor?
El Mencho nasıl yükseldi?
DW Türkçe’nin haberine göre El Mencho şimdi hapiste yatan Sinaloa karteli liderleri Joaquin ‘El Chapo’ Guzman ve Ismael ‘El Mayo’ Zambada gibi kötü şöhretli uyuşturucu baronlarının sonuncusu kabul ediliyor.
1966’da Meksika’nın batısındaki Michoacan eyaletinde yasadışı esrar tarlalarının avakado tarlalarıyla ‘rekabette olduğu’ bir dağlık bölgenin girişindeki Aguililla kasabasında doğdu.
Çocukluğu tarlalarda çalışarak geçti. Genç yaşta göç ettiği ABD’de 1992’de eroin kaçakçılığından tutuklandı ve üç yıl hapsin ardından sınırdışı edildi.
Meksika’ya döndükten sonra Michoacan eyaletinde bir süre polis memurluğu yaptı. Arından Milenio karteline katıldı.
Milenio’daki bir fraksiyonun başka bir kartel olan Los Zetas’la işbirliğine gitmesi sonucu çıkan iç çatışmalar nedeniyle eyaletten ayrılmak zorunda kaldı. Komşu Jalisco eyaletine sığındı.
2009’da Sinaloa karteliyle birlikte Mata Zetas’ı kurdu. Onlarca Los Zetas mensubunu öldüreren bu grup iki yılda adını duyurdu.
El Mencho, daha sonra bu gruptan ayrılarak CJNG’yi kurdu. El Chapo’nun ABD’ye iadesinin ardından CJNG Meksika’nın en güçlü karteli haline geldi.
‘Hükümete meydan okumaktan çekinmiyor’
Geniş bir tetikçi ağı olan kartel, kendi silahlarını bile üretti. Meksika’nın çeşitli eyaletlerine yayıldı.
Geçtiğimiz yıl ABD Dışişleri Bakanlığı, CJNG’yi çeşitli suçlarla itham ederek ‘terör örgütü’ olarak tanımladı.
Uyuşturucu ticareti konusunda uzmanlaşmış bir yazar olan Jose Reveles, AFP haber ajansına verdiği demeçte El Mencho’nun diğer kartel liderlerinin aksine ‘hükümete meydan okumaktan çekinmediğini’ söylüyor.
Jalisco karteli, orduya karşı en agresif saldırıları düzenleyen örgütlerden biri olarak biliniyor.
Örgüt daha önce helikopterleri hedef almış, insansız hava araçlarından patlayıcı atmış ve bazı bölgelere mayın döşemişti.
2020’deyse başkent Mexico City’nin merkezinde dönemin başkent emniyet müdürü Omar Garcia’ya suikast girişiminde bulunmuştu.
Üç kişinin öldüğü saldırıdan yaralı kurtulan Garcia Harfuch şu anda ülkenin kamu güvenliğinden sorumlu isim.
2015’te Jalisco’daki terör dalgası sırasında, CJNG militanları, bir otoyolda jandarma ve eyalet polisi konvoyuna pusu kurmuştu.
Bir askeri helikopterin tanksavar füzeyle düşürüldüğü saldırıda aralarında 20 polis memuru ve dokuz askerin de bulunduğu onlarca kişi öldürülmüştü.
ABD sınırını kontrol eden rakip kartellerle yarışmakta zorlanan El Mencho, pazarını diğer kıtalara da genişletmişti.
Reveles, “Avrupa, Asya, Afrika ve hatta Avustralya, Meksikalılar tarafından daha az rağbet gören yerlerdi ve orada uyuşturucu için daha fazla para ödüyorlardı” diyor.
Aile hayatına dair neler biliniyor?
El Mencho görece karanlıkta kalmayı tercih etti.
Düşmanlarını ve yetkilileri tehdit ettiği küfür dolu ses kayıtlarının sosyal medyaya sızdırılması hariç medyada çok fazla yer almadı.
1990’larda Rosalinda Gonzalez Valencia’yla evlendi ve üç çocukları oldu. Valencia, kendine ait bir oto yıkama işletmesiyle ilgili şüpheli ödemeler nedeniyle hapis yattıktan sonra geçen yıl tahliye edildi. Valencia’nın şu anki yeri belirsiz.
Çiftin ‘El Menchito’ diye bilinen en büyük oğulları Ruben Oseguera Gonzalez, geçen yıl ABD tarafından uyuşturucu ve ateşli silahlarla ilgili suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Reveles, El Mencho’dan “Halka açık yerlerde görünmemeye çok dikkat etti ve hayatı hakkında çok az şey biliniyor” diye bahsediyor.
