Akşam yazarı ve Başbakanlık Başdanışmanı Etyen Mahçupyan, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın otoriterliğini ‘bilimsel bir analiz’le açıkladı: “Bugün Erdoğan gerçekten de otoriter bir tarz sergilemekte ise bilimsel olarak söylenebilecek şey bugünkü koşullara adaptasyon açısından ona en doğal gelen tarzın bu olduğudur.”
Mahçupyan ‘Erdoğan’ın zihniyeti’ başlıklı bugünkü yazısında, ‘Erdoğan’ın otoriterleştiği söyleminin son dönemde bazı kesimlerde popüler oldugunu ve gelişmelerin bir kişinin tahakkümcü sistem oluşturma özlemiyle açıklandığına’ dikkat çekti.
Adaptasyon açısından
“Cumhurbaşkanı tahlil edilecekse bu kişinin birden fazla zihniyete yatkın olduğunu ve kendisi için doğallık ve rahatlık ya da tersine stres ve tehdit ima eden durumlarda bu zihniyet halleri arasında kayma yaşadığını görmek gerekir” diyen Mahçupyan, Erdoğan’ın otoriter tarzını ‘bilimsel olarak’ şöyle açıkladı: “Bugün Erdoğan gerçekten de otoriter bir tarz sergilemekte ise bilimsel olarak söylenebilecek şey bugünkü koşullara adaptasyon açısından ona en doğal gelen tarzın bu olduğudur.”
‘Asıl karakteri bu olduğu için değil’
Mahçupyan ‘bilimsel tahlil’ini şöyle sürdürdü: “Açıktır ki onun yerinde bir başkası olsa farklı bir tutum alabilirdi… Ama ülkeler her koşulda farklı bir cumhurbaşkanı kullanma lüksüne sahip değiller. Siyasetçiler farklı baskı koşullarında çalışmak durumunda kalırlar ve görevlerinde devam etmeleri başarılı olmalarına, yani koşullarla baş etme yeteneklerinin toplum tarafından onaylanmasına bağlıdır.”
Erdoğan’ın ‘bir anda canı istediği veya içinden öyle geldiği ya da ‘asıl’ karakteri bu olduğu için otoriter bir tarz sergilemediğini’ savunan Mahçupyan şöyle dedi: “Şu an yaşanmakta olan koşullarda ona doğal gelen davranış kalıbı bu ve bu davranışı kendi iç dünyasında temellendiren bir zihni arka plan var. Gözlemler bize Tayyip Erdoğan’ın zaman zaman otoriter davrandığını söylese de, bu onun kişiliği değil… Ayrıca bu onun sahip olduğu tek zihniyet de değil. Çünkü yine gözlemler Başbakan’ın bazen ataerkil ve bazen de demokrat davranabildiğini ortaya koyuyor. Bunda da garip bir şey yok, çünkü bütün insanlar gibi o da karmaşık bir zihniyet bileşimi geliştirmiş durumda. Hangi zihniyet içinden davranacağı ise karşılaştığı koşulları ne denli olağan veya olağanüstü bulduğuyla ve bunlara adapte olmakta ne denli deneyimli olduğuyla bağlantılı…”
‘Sürekli demokratlık ütopik’
‘Sürekli demokrat davranmanın da ütopik ve gerçek dışı bir durum’ olduğunu da ileri süren Akşam yazarı, “Nitekim Erdoğan da nötr olarak algıladığı koşullarda daha ziyade ataerkil, rahatladığı ve güven ilişkisinin sağlam olduğu durumlarda demokrat, kendisini tehdit altında hissettiği durumlarda ise otoriter davranabiliyor” diye yazdı.
Başbakanlık başdanışmanı, yazısının son bölümünde de ‘muhalefete kıssadan hisse’ çıkardı: “Eğer Erdoğan’ı iktidardan indiremiyorsanız, onun demokrat davranmasını sağlayacak koşullar yaratın. Bu da güven ve samimiyete dayalı bir etkileşim demek.”
Mahçupyan, muhalefetten pek umutlu olmadığını eklemeyi de ihmal etmedi: “En iyisi AKP iktidarı koşullarında kendinizin demokrat olması olurdu ama maalesef pek umut yok gibi…”
