Hafızalarımıza “Öyle mi alay komutanı” çıkışıyla kazınan Soma Uyar Madencilik işçileri, hükümet tarafından verilen sözler tutulmadığı için yeniden Ankara’ya yola çıktı. Tazminatları için 15 yıldır mücadele eden madenciler, haklarını alana kadar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın önünde nöbet tutacak.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya “Verdiğin sözün arkasında dur” diye seslenen madenciler, “Sayın Süleyman Soylu sizinle İzmir’de görüştüğümüzde bu konuyu 15 Ocak’a kadar çözeceğim sözünü siz verdiniz. 15 yıl oldu daha ne kadar bekleyeceğiz” dedi.
2014 yılında Manisa’nın Soma ilçesinde 301 işçinin hayatını kaybettiği faciadan sonra gerekçe sunulmadan Soma Holding tarafından işten çıkarılan işçiler tazminatlarını almak için direniş başlatıp 2019 yılında Ankara’ya yürümüştü. Bu yürüyüşün ardından Soma Holding’e bağlı 4 bin işçinin tazminatı ödenmişti.
Ancak yine Soma’daki Uyar Madencilik’in benzer biçimde işten çıkardığı işçilere tazminatları ödenmemişti. Aynı hak Uyar Madencilik’in Karaman’ın Ermenek ilçesindeki maden ocağında Ekim 2014’te meydana gelen faciada hayatını kaybeden 18 işçinin aileleri ve sonrasında benzer şekilde işten çıkarılan 450 madenciden de esirgenmişti.
Temmuz 2020’de konu hakkında düzenleme yapılsa da Soma ve Ermenek’te Uyar ailesinin sahip olduğu şirketler rödovans sistemiyle çalıştığı ve farklı bir sözleşmeye tabii olduğu gerekçesiyle kapsam dışı bırakılmıştı. Bunun üzerine Bağımsız Maden-İş Ekim 2020’de maden emekçilerinin haklarını alabilmesi için Ankara’ya yürüyüş başlatmıştı.
Salihli’de jandarma engeliyle karşılaşan işçilerden birinin “Öyle mi alay komutanı” diye çıkışarak başlattığı konuşma hafızalara kazınmıştı.
Soylu ise geçen yıl meydana gelen 6,9 büyüklüğündeki depremden ötürü gittiği İzmir’de madencilerin temsilcileriyle görüşmüş ve “15 Ocak’a kadar sorunu çözeceğim” demişti. O dönemde Ankara yolunda olan madenciler, depremden sonra eylemlerini yarıda bırakarak enkaz çalışmalarına yardım etmek için İzmir’e koşmuştu.
‘Tarihi siz belirlediniz’
Soylu’nun sözünü yerine getirmemesi üzerine yeniden yollara dökülen madenciler şu açıklamayı yaptı: “15 Ocak tarihini siz kendiniz koydunuz. Biz sizin verdiğiniz sözün üzerine eylemlerimizi sonlandırdık evlerimize döndük, bekleme sürecine geçtik. Ama dosyamız elden ele geçti. 16 Kasım’dan 4 Temmuz’a geldik. Ne kadar bekleyeceğiz? 15 yıl oldu.”
‘Hakkımı istiyorum, sadaka değil’
Ankara’nın girişinde yolları kesilen madenciler şunları kaydetti: “Verdiğiniz sözün arkasında durun! Bu insanlarla alay etmeye, onuruyla, şerefiyle oynamaya hakkınız yok! Bu gariplerin, bu yetimlerin hakkını yemeye hakkınız yok kardeşim! Hak için emek için tazminat için gidiyorum ben. Kimseden sadaka istediğim de yok. ”
Madenciler ‘Ölmek var, dönmek yok’ sloganları atarak istediklerini alana kadar vazgeçmeyeceklerini belirtti.
‘Yasa çıkarılabilir’
Bağımsız Maden-İş avukatları yazılı bir açıklamayla Soma Uyar Madencilik çalışanları için de bir kanun çıkarılabileceğini belirtti.
Açıklama şöyle: “Meclis’te grubu bulunan tüm partilerin çözme konusunda mutabık kaldığı bir konu ile ilgili neden yasa çıkarılmadığını anlayamıyoruz. Uyar Madencilik işçileri için de pekala bir kanun çıkarılabilir. Döneminde hem Soma Kömür İşletmeleri hem de Uyar Madencilik mağdurları için tüm yetkililere ilettiğimiz kanun teklifini kamuoyunun bilgisine dikkatine sunuyoruz. Gerek İş Kanunu’na eklenecek bir maddeyle TKİ (Türkiye Kömür İşletmeleri) tarafından veya İşsizlik Sigortası fonundan karşılanabilir. Bunun önünde hiçbir engel bulunmamaktadır. ‘Kanuni düzenlemeyle yapılamayacağı’ ifadesi sorunu çözmemek için ileri sürülen bir bahanedir. Temmuz 2020’de Soma Kömür İşletmeleri’nde işten atılan ve mağdur edilen işçiler için çıkarılan 7252 sayılı yasada özel bir şirkette çalışmaya devam eden ve kanun kapsamına girmeyen 2 binin üzerinde işçiye bu yasa kapsamına fiilen dâhil edilerek ödemeler yapılmıştır. Fakat söz konusu Uyar Madencilik işçileri olunca yasa kapsamında sorunun çözülemeyeceği ifade edilmektedir.”
Sanatçı ve siyasetçilerden madencilere destek geldi:
Unutulmayan sözler
Madencinin “Öyle mi alay komutanı” sözleriyle hafızalara kazınan konuşması şöyleydi: “Sanki suçlu bizmişiz gibi, sanki hırsızlığı, namussuzluğu, arsızlığı biz yapmışız gibi hesabı bizden sormaya çalışıyor. Yani hesabı sorması gerekenlere gidip hesap soramayanlar, bize hesap sormaya çalışıyor. Oysa bizim haklılığımızı cümle alem biliyor. Bir işverene, bir tek adama gücü yetmeyen devlet, şimdi gücünü bizde sınıyor. Biz bir kere daha bağırıyoruz buradan. Devletin gücünü bizde sınamayın! Yerin yedi kat altında alın teriyle yaşamını devam ettirmek durumunda kalıp, kör edilenler, sakat bırakılanlar, ciğerleri çürütülenlerden hesap sormasın devlet!”
