İsrail basınına göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’a bir aylık geçici ateşkesi içeren 15 maddelik plan önerdi.
İsrail’in Kanal 12 televizyonu adını vermediği İsrailli kaynaklara dayandırdığı haberine göre plan, Pakistan aracılığıyla Tahran’a iletildi.
Dün Pakistan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, ABD’den bir heyetin ‘bir veya iki gün içinde’ İran’la olası görüşme için ülkeye geleceğini duyurmuştu.
Planın İran’ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması, Tahran’ın nükleer silah elde etme girişiminde bulunmayacağına dair taahhütte bulunması, İsfahan, Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması gibi maddeler içerdiği belirtildi.
İran’ın uranyum zenginleştirme yapmaması, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu da Uluslararası Atom Enerji Ajansı’na devretmesinin istendiği öne sürüldü.
Habere göre plan da Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine açılması, İran’ın füze programının menzili ve miktarı açısından sınırlandırılması, Tahran’ın bölgedeki ‘vekil güçlere desteğini kesmesi’ gibi şartlar da var. Bunların karşılığında İran’a yaptırımların kaldırılması taahhüt ediliyor.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran hava harekatı başlatmış, savaş, İran’ın İsrail’e ve bölge ülkelerine misillemeleriyle bölge geneline yayılmıştı.
Trump, 21 Mart’ta ‘İran’ı yok etmekte olduklarını’ belirterek ‘ateşkes istemediğini’ dile getirmişti. 22 Mart’taysa İran’a Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine açması için 48 saat verip aksi durumda enerji altyapısı vurmakla tehdit etmişti.
ABD başkanı, 23 Mart’taysa İran’la ‘düşmanlıklara kesin çözüm için’ yapıcı görüşmeler yaptıklarını, bu nedenle İran’ın enerji altyapısına tüm saldırıları beş gün ertelediğini açıklamıştı.
İranlı yetkililerse ‘ABD’yle hiçbir müzakere yapılmadığı’nı ve konunun ‘finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek için kullanıldığı’nı söyleyerek Trump’ı yalanlamıştı.
Trump dünse (24 Mart) İranlılarla aktif müzakereler yürüttüklerini belirtip onların ABD’yle bir anlaşmayı çok istediklerini öne sürmüştü: “İranlı liderlerin hepsi gitti. Kimse kiminle konuşacağını bilmiyor ama biz doğru kişilerle konuşuyoruz.”
İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Merkez Karargahı, ABD’yle müzakere yapmayacaklarını bildirmişti.
