İstanbul’un Esenler ilçesinde yaşayan Eşref Demirhan’ın nüfus müdürlüğünde yapılan hata yüzünden çift kimliği var. Nüfus kaydının birinde ‘ölü’ diğerinde ‘yaşıyor’ görünüyor. Askerlik kaydının işlendiği kimliğine göre ölü gözüktüğünü söyleyen Demirhan, “Çevirme görünce inanın rengim atıyor, titriyorum” diyor.
Diyarbakır doğumlu 51 yaşındaki Demirhan’ın başı resmi kurumlarla dertte. Polis çevirdiğinde sistemdeki kimliğinde yoklama kaçağı çıkıyor para cezası veriliyor, askerlik yaptığını bir türlü anlatamıyor, bir işe girmek istediğinde askerlik belgesi veremiyor.
Sorunun çözülmesi için avukat ve dava masraflarını karşılamakta güçlük çektiğini belirten Demirhan şöyle devam ediyor: “Diğer kardeşlerim de aynı mağduriyeti yaşıyor. Biz toplam altı kardeşiz. En küçük kardeşimiz hariç hepimizin nüfusta iki kaydı var.”
1600 lira ceza kesiliyor
Demirhan’ın elinde 1969 ve 1970 doğumlu olduğunu gösteren iki nüfüs kağıdı var. 1969’da kaydettirilen nüfus kağıdına göre askerlik yaptığı gözükürken, 1970 doğumlu olduğu ve şu an kullanmaya devam ettiği nüfus kağıdına göre yoklama kaçağı. Polisin yaptığı kimlik kontrollerinde bu nedenle 1600 lira para ceza kesiliyor.
Hakkında 40-50 tutanak olduğunu söyleyen Demirhan yaşananları şöyle anlatıyor: “1969 doğumlu olarak hayatımı sürdürürken, bir gün jandarma uygulamasından geçerken yoklama kaçağı olduğum söylendi. Ondan sonra beni karakola, askerlik şubesine götürdüler. Ondan 15 veya 20 gün sonra da Sivas’a askere gönderdiler. Usta birliğini de Babaeski Orduevi’nde askerliğimi yaptıktan sonra İzmir’e gittim çalışıyordum. O dönemlerde bir ara kimliğimi kaybettim. Nüfus müdürlüğüne kimlik çıkarmaya gidince bana dediler ki, ‘Ekranda iki tane kimliğin gözüküyor. Hangisini istersin’ Ben de ‘Nasıl yani’ dedim. Dediler ki, ‘Biri 69 doğumlu birinde ise 70 doğumlusun.’
Bana 1970 doğumlu olduğum kimliği verdiler. Bu kimlikle yaşamımı sürdürürken bir gün yine polis uygulamasında Genel Bilgi Taramasında (GBT) yoklama kaçağı olduğum ortaya çıktı. Askerlik şubesine gidip durumu anlattım. Onlar da, ‘Siz askerlik yapmamışsınız’ dediler. Öyle gözüktüğünü söylediler. Ben de, ‘Komutanım, ben 69 doğumlu olarak acemi birliğimi Sivas, usta birliğimi de Babaeski’de yaptım’ dedim. O dönem ki komutanlarımızın isimlerini dahi söyledim. Nedense inandıramadım. Sonra tekrar Esenler Askerlik Şubesi’ne gittim. Oradaki komutanım, ‘Seni Diyarbakır Lice’ye göndermemiz lazım’ dedi. Diyarbakır’daki komutana kadar aradı. Komutan, ‘Lice’ye gelip mahkeme açacak’ dedi. Avukata soruyorum o da, ‘Bu mahkeme bayağı bir sürer’ diyor. Bayağı bir para istiyor. Gücüm yok param da yok. Ben sürekli mağdur oluyorum.“
Askerlik yaptığı kimliğine göre sistemde ölü olarak gözüktüğü için hatayı düzeltmek amacıyla muhtarlık ve nüfus müdürlüğüne gittiğini anlatan Demirhan: “Oradaki kayıtlarda da askerlik yapmayan kardeşlerim ve ben ölü olarak gözüküyoruz. 1970 doğumlu kimliğim ile yaşamımı sürdürüyorum ve bu kimliğe göre asker kaçağıyım, 1969 doğumlu kimliğim ile askerlik yaptım onda ise ölü gözüküyorum” diyor.
Bir şehirden diğerine giderken veya otellerde kimlik verdiğinde yoklama kaçağı çıkınca çok utandığını belirten Demirhan, “51 yaşına gelmiş bir insan nasıl askerlik yapmamış olabilir” diyerek içinde bulunduğu durumdan yakınıyor ve devam ediyor: “Birçok firmaya başvuruda bulundum. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne de sekiz aydan beri başvuru yapıyordum. En son temizlik işçiliği için mülakata girdim. Benden askerlik durum belgesi istediler. Durum belgesine kendilerine sunamadığım için işe de giremiyorum.”
