Halkbank, Türkiye ve ABD’nin anlaştığı İran’a yaptırımları delmekten başlatılan yaptırım davasının düşürülmesine dair dilekçenin mahkemeye sunulduğunu duyurdu.
Halkbank davada ABD’nin İran’a yaptırımlarını delmesine yardımcı olmakla suçlanıyordu. ABD ve Türkiye davada 9 Mart’ta uzlaştı. Dava önce askıya alınacak sonra Türkiye’nin belirlenen şartları yerine getirmesi halinde dosya tamamen kapatılacaktı.
Uzlaşmada belirli bir para cezası ödenmesi, benzer ihlallerin tekrarlanmamasına dair taahhütler verilmesi ya da banka yönetiminde bazı düzenlemeler yapılması gibi şartların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Hukuki çerçevedeyse anlaşma koşullarının ihlal edilmesi durumunda ABD savcılığının davayı yeniden açma hakkı bulunuyor.
Bugün (11 Haziran) Halkbank, Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndaki (KAP) bildiriminde uyum raporunun ABD’li kurumlara teslim edildiğini şöyle duyurdu:
* ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile Bankamız arasında imzalanarak 11 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması (DPA – Deferred Prosecution Agreement) kapsamında öngörülen Uyum Raporu, uzman kuruluş tarafından hazırlanarak ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Dairesine (OFAC) zamanında teslim edilmiştir.
‘Davanın düşürülmesine dair dilekçe 10 Haziran’da sunuldu’
* Uyum Raporunun teslim edilmesi sonrasında uzlaşma anlaşması uyarınca Halkbank ve ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı, ceza davasının düşürülmesine dair müşterek imza edilen dilekçeyi, ABD Güney New York Bölge Mahkemesine 10 Haziran 2026 tarihinde sunmuştur.
* ABD Güney New York Bölge Mahkemesinin kısa süre içerisinde müşterek talep dilekçesini dikkate alarak ceza davasının düşürülmesini onaylaması ile birlikte 9 yıldır devam eden ceza davası tamamıyla sona erecektir.
Ne olmuştu?
Halkbank, 2019’dan beri ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını paravan şirketler aracılığıyla delmek, banka dolandırmak için komplo kurmak, Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nı ihlal etmek için komplo kurmak, kara para aklamak, kara para aklamak amacıyla komplo kurmak gibi altı ayrı suçlamayla karşı karşıya.
Banka, 5 Ekim 2019’da açılan davada suçlamaları kabul etmeyip, ‘Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’ kapsamında davanın düşmesi talebinde bulundu.
Bu talebi kabul edilmeyen Halkbank, devlet kontrolündeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını savunarak, en yüksek karar merci olan ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.
ABD Yüksek Mahkemesi, 19 Nisan 2023’te Halkbank’ın ticari faaliyetleri nedeniyle başvurusunu reddederek yargı bağışıklığının bulunmadığına ve ceza yargılamasından muaf olmadığı kararını verdi.
Yüksek Mahkeme, New York’taki Temyiz Mahkemesi’nden Halkbank’ın itirazını teamül hukukuna göre yeniden gözden geçirmesini istedi.
Halkbank’ın ABD’deki avukatı Robert M. Cary, temyiz mahkemesine sunduğu dilekçede, ‘Türk hükümetinin direktifleriyle faaliyetlerini yürüten ve devletin bir kolu‘ olan bankanın Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını belirtti.
Savcılık, Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’nın ceza davalarında devletlere yargı bağışıklığı sunmadığını ve bu kararının ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onandığını belirtiyor.
22 Kasım 2024’te mahkeme, Halkbank’ın ABD’deki cezai suçlamalardan muafiyet talebini bir kez daha reddetti. Kararda, ticari faaliyetlerle ilgili suç iddialarında devlet şirketlerinin mutlak dokunulmazlığı olmadığına hükmedildi.
ABD ve Türkiye 9 Mart 2026’da davada uzlaştı. Halkbank herhangi bir suçlamayı kabul etmediğini duyurdu.
