Esfender Korkmaz: Beyin göçünden sonra sermaye göçü de hızlandı

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

warning
Okura not:

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Beyin göçünden sonra, sermaye göçü de hızlandı. İnsana yapılan eğitim yatırımı, beşeri sermaye yatırımıdır. Beşeri sermayenin çıkışına beyin göçü diyoruz. Aslında Başkanlık Sisteminden sonra maddi sermaye çıkışı da başladı. Şimdi hızlandı.

1.Merkez Bankası verilerine göre Ekim 2024 ayında, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında net giriş yok; tersine yabancıya gayrimenkul satışı dahil 204 milyon dolarlık net çıkış, gayrimenkul satışı hariç 401 milyar dolarlık net çıkış var.

Yabancı sermaye hareketleri; doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğrudan yabancı yatırım sermayesi; (Foreign direct investment)

Yerleşik olmayan şirketlerin veya özel kişilerin bir ülkeye doğrudan fiziki yatırım yapması, yerli bir yatırımı satın alması, ülkede mevcut bir şirket ile ortaklık kurmasıdır. Yabancı sermaye uzun dönem kalacağı için bir ülkenin cari açığı için en uygun finansman aracıdır.

Türkiye’de vatandaşlık karşılığı gayrimenkul satışı da doğrudan yabancı yatırım sermayesi olarak kabul ediliyor. Ama bunlar yasada öngörülen süreden sonra aldıkları gayrimenkulü daha pahalı satıyor ve getirdiklerinden daha fazla para çıkarıyorlar. Bu nedenle doğrudan yabancı yatırım sermayesinin etkisi sınırlıdır.

Portföy yatırımları; (Portfolio Investment) net varlık, tahvil ve senetler, vadeli mevduat, para, altın, döviz ve finansal türevlerdir.

Hedge fon (hedge fund); = serbest yatırım fonu veya risk fonu, göreceli olarak likit olan mal varlıkları üzerinden al-sat yapılan ve açığa satış, kaldıraç ve türevler gibi daha karmaşık ticari işlem, portföy-yapımı ve risk yönetimi tekniklerinin çok sık kullanıldığı bir yatırım fonu türüdür.

2. Ödemeler bilançosunda, net hata ve noksan kaleminden ekimde184 milyon dolar, ocak-ekimi kapsayan 10 ayda 14,7 milyar dolar kaynağı belli olmayan döviz nakit döviz çıkışı var.

3.Zaman zaman medyada, bazı şirketlerin Türkiye’deki yatırımlarını teminat olarak gösterip, içerden borçlanarak yurt dışında yatırım yaptıkları yazılıyor. İş dünyasında üç- beş milyar dolar borcu olanlar konuşuluyor.

İster doğrudan yatırım adıyla çıksın, ister kaynağı belli olmayan döviz çıkışı olsun, sermaye sahibi parasını Türkiye’de tutmak istemiyor, çıkarıyor.

Esfender Korkmaz’ın yazısı