Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, petrol fiyatında 1 dolarlık artışın Türkiye’ye maliyetinin 400 milyon dolar (17 milyar 743 milyon lira) olduğunu söyledi. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarının nisanda yeniden değerlendirileceğini belirtti.
Brent petrolün varil fiyatı, 27 Şubat’ı 72,48 dolardan kapatmıştı. 28 Şubat’ta başlayan ABD/İsrail-İran savaşı nedeniyle 119,5 dolara kadar yükselmişti.
Savaşın ilk gününden bu yana petrol ve doğalgaz ticaretinin kritik noktası Hürmüz Boğazı’nda da gemi trafiği neredeyse durdu.
Petrol, ABD Başkanı Donald Trump’ın 23 Mart’ta İran’ın enerji altyapısına saldırının beş gün ertelendiğini duyurmasının ardından 93,95 dolara kadar gerilemişti.
Fiyat an itibarıyla (15:02) 98,96 dolar.
‘Bu bölgeye bağımlılığımız düşük’
Bakan Bayraktar, dalgalanmanın Türkiye’ye etkilerine ilişkin şunları söyledi:
* Hürmüz’den dünya petrolünün yüzde 20’si akıyor, bugün akmıyor. Dünyaya sunulan LNG’nin yüzde 20’si bugün artık buradan geçemiyor. Dolayısıyla ciddi bir arz kriziyle baş başayız. Bizim bu bölgeye bağımlılığımız en düşük seviyede.
* Biz buradan petrol alıyor muyuz? Suudi Arabistan ve Irak bizim iki tedarikçimiz. Toplam tedarikimizin yaklaşık yüzde 15’i gibi bir miktar bu bölgeden alınıyordu. Irak’tan aldığımız petrolün önemli bir kısmı da bu petrol boru hattıyla geliyor.
* Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışına bağımlılığı petrolde yüzde 10’la yönetebileceğimiz bir seviyede. Doğalgazdaysa herhangi bir alımımız yoktu. LNG’de bizim farklı tedarikçilerimiz var. Özellikle Batı tarafı, ABD’yle son yaptığımız anlaşmalar. Şu anda Türkiye’nin arzla, tedarikle alakalı sıkıntısı yok.
* Katar “Enerji tesislerim vuruldu veya LNG kargolarım Hürmüz’ü geçemiyor” dediği anda doğalgaz fiyatlarının Avrupa’da 600-700 dolara geldiği bir süreci yaşadık. Dolayısıyla bundan Türkiye’yi kurtarma şansımız çok fazla yok. Gelinen durum itibarıyla etkileri ne oldu derseniz, şunu söyleyebilirim; petrolün varilindeki 1 dolarlık artışın Türkiye’ye maliyeti 400 milyon dolar. Sadece 1 dolar varil fiyatı artarsa… Bir anda 60 dolardan 100 küsur dolara geldi. Şimdi 100’ün altına geldi ama 30-40 dolarlık muazzam bir sıçrama yaşadık. Dolayısıyla 1 dolar maliyeti 400 milyon dolar.
Nisanda elektrik ve doğalgaz fiyatları değerlendirilecek
Bayraktar daha sonra konuyu elektrik ve doğalgaz fiyatlarına getirdi:
* Elektrikte faturaların neredeyse yüzde 55’ini, doğal gazda yüzde 44-45’ini karşıladığımız bir süreçte, 2026 bütçesi için belirlediğimiz KDV hariç yaklaşık 305 milyar liralık bir destek programımız var.
* Cumhurbaşkanımızın da özellikle üzerinde durduğu konu. Vatandaşlarımıza, hele böyle bir dönemde, bu destekleri tabii ki devam ettireceğiz. Onun bize verdiği talimat, hedef.
* Litresi 13 küsur olan ÖTV şu anda sıfır. Dolayısıyla vatandaşlarımızın üzerine gelecek yükü, finansal, ekonomik anlamdaki yükü bir anlamda devlet üstüne almış oldu.
* Şunu söylemem lazım; bu kriz eğer yıl sonuna kadar devam ederse, bizim bütçede 620 milyar lira para bulmamız lazım. Gelişmeleri göz önünde bulundurarak nisan içerisinde hem doğalgazda hem elektrikte bir değerlendirme yapabiliriz.
* (Doğalgazda kademeli tarife) Ortalama, 75 daha fazlasını tüketen grupları destekten çıkaralım diyoruz. Bu toplam ortalamada yüzde 12-13’lük aboneyi ilgilendiren bir durum. Abonelik yüzde 85-87’sinin hayatı değişmeyecek. Çünkü onlar ortalamanın altında tüketiyorlar. Buna da nisanda başlayabiliriz. Açıkçası bunun hazırlıklarını bitirmiştik ancak kışı da geçirelim vatandaşlarımız biraz daha bu tüketimin olduğu aylarda destekleyerek geçirelim dedik.
