Deniz Ülke Kaynak: İsrail mitolojisinde­ki ilk seçilmiş travma

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

İsrail mitolojisinde­ki ilk seçilmiş travma Babil Kralı II. Nebukadnezar’ın MÖ 6. yüz­yılda Kudüs’ü ele geçirerek Ya­hudi nüfusunun bir bölümünün Babil’e sürmesidir. Babil sürgü­nü Yahudiler açısından sadece tarihsel bir yer değiştirme de­ğil, sonraki yüzyıllarda yeniden üretilen sürgün, dönüş ve resto­rasyon anlatısının kurucu unsu­rudur.

Ardından gelen Roma dö­nemi yıkımları ve yüzyıllar içe­risinde tekrarlanan dışlanmalar, pogromlar ve sürgünlerse, Yahu­di kolektif hafızasındaki “yerin­den edilme” fikrini sabit bir kor­ku haline getirmiştir. Bu korku ve endişe Yahudi toplumsal kim­liğinin ve karakterinin ekonomik ve sosyolojik tutumunu, grup dü­şüncesini, siyasi tavrını belirle­yen temel belirleyen haline gel­miştir.

Yahudilerin tarihindeki ikinci ve çok daha yakın büyük travma ise Nazi döneminde yaşa­nan Holokost’tur. 5-6 milyon Ya­hudinin sistematik bir biçimde yok edilmesi, İsrail’in güvenlikçi kültürünün merkezinde yer alan “bir daha asla” söyleminin ana çıkış noktası olmuştur. Bu söy­lem aynı zamanda bir güvenlik doktrinidir. Benzer bir doktrinin Kerbela’dan bu yana İran’ın ulu­sal kimliğini şekillendiren ana düstur olması iki ülke arasında­ki gerilimin nedenlerine dair de epeyce ipucu vermektedir.

Deniz Ülke Kaynak’ın yazısı