Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu Financial Times’a yazdı: “Trump’ın ikinci dönemi, Amerikan kurumlarına ilk döneminden bile daha fazla zarar verdi. Uluslararası ittifaklar zayıfladı, ekonomik düzen bozuldu ve ABD küresel liderlik pozisyonunu kaybetti.”
Daron Acemoğlu.
Serbestiyet‘in aktardığına göre ünlü ekonomist, yazısında ABD ekonomisi ve küresel liderlik konularındaki tahminlerini sıraladı.
ABD’nin liderliği kaybedeceğini ve 2030’da büyük bir teknoloji çöküşü olabileceğini söyleyen Acemoğlu’nun yazısından öne çıkanlar şöyle:
*21’inci yüzyılın ilk on yıllarında ABD, yapay zekada liderliği ele geçirmiş ve ekonomisi güçlü görünen bir ülkeydi. 2007-2009 finansal krizinin ve 2020-2022 covid-19 pandemisinin etkileriyle boğuşan Batı Avrupa’ya kıyasla daha iyi bir konumdaydı.
*Çin, daha güçlü bir rakipti, ancak birçok yorumcu ABD’yi geçme ihtimalini göz ardı etmeye başlamıştı. Bu yüzden, 2030’ların başında ABD ekonomisinin büyümeyi bırakması ve hatta Avrupa’nın gerisinde kalması birçokları için sürpriz oldu.
*Müttefiklere uygulanan gümrük tarifeleri küresel bir ticaret savaşını tetikledi ve bu, Amerikan üretimini desteklemek yerine zarar verdi, enflasyonu artırdı. Büyük şirketler ve yüksek gelirli Amerikalılar için yapılan vergi indirimleri, federal borcu devasa bir seviyeden (36 trilyon dolar) 50 trilyon doların üzerine çıkardı.
*Tüm yapay zeka ve kripto para düzenlemeleri kaldırıldı, Adalet Bakanlığı antitröst (rakabet) yasalarını uygulamayacağını duyurdu ve teknoloji sektörü daha da konsolide oldu. Sektörde sadece birkaç mega şirketin hakimiyeti, yeni ve yararlı inovasyonları yavaşlattı ve 2030’daki büyük teknoloji çöküşüne zemin hazırladı.
*Trilyonlarca dolar, yapay zekaya yapılan devasa yatırımların aslında beklenen getiriyi sağlamadığının anlaşılmasıyla buharlaştı.
*ABD’nin Paris İklim Anlaşması ve Dünya Sağlık Örgütü’nden çekilmesi, müttefiklerine yüksek gümrük tarifeleri getirmesi ve NATO içindeki anlaşmazlıklar, giderek daha fazla ülkenin dolardan ve ABD finans sisteminden uzaklaşmasına yol açtı.
*Trump, 2016’da seçildiğinde mevcut rahatsızlıkların bir belirtisiydi. Ancak zamanla bizzat kendisi de bir neden haline geldi. Demokratik normları sürekli ihlal etti ve başkanlık yetkilerini yasal sınırların dışına taşıdı.
*2020’de Biden seçildiğinde kurumları onarmayı vaat etti. Ancak radikal sosyal değişim girişimleri, Amerikan toplumundaki bölünmeleri daha da derinleştirdi ve 2025’te Trump’ın yeniden seçilmesine zemin hazırladı.
*Trump’ın ikinci dönemi, Amerikan kurumlarına ilk döneminden bile daha fazla zarar verdi. Hukukun üstünlüğü aşındı, hükümet yetkilileri siyasi sadakat temelinde işe alındı veya görevden alındı. Uluslararası ittifaklar zayıfladı, ekonomik düzen bozuldu ve ABD küresel liderlik pozisyonunu kaybetti.
Yazısının sonunda tüm bu felaketlerin önlenebilir olduğunu belirten Acemoğlu, Amerikalıların bunu başaramadığını ve hak ettikleri yöneticilere sahip olduklarını söyledi.
