Seçimlerin ardından anayasa değişikliği için yeterli çoğunluğa erişmesi durumunda başkanlık sistemini getireceği konuşulan AKP’nin, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ‘başkan’ seçilmiş sayılması için anayasaya geçici bir madde ekleyeceği iddiası ortaya atıldı.
Geçici maddeyle Başkanlığa
Cumhuriyet’ten Emine Kaplan’ın Meclis kulislerine dayandırdığı haberine göre, AKP 1980 darbesinin mimarı Kenan Evren’in 1982 Anayasasıyla Cumhurbaşkanı seçilmesini sağlayan geçici madde formülünü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘başkan’ olması için hayata geçirecek.
1982 Anayasasındaki söz konusu geçici madde şöyleydi: “Anayasanın halkoylaması sonucu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası olarak kabul edildiğinin usulünce ilanı ile birlikte, halkoylaması tarihindeki Milli Güvenlik Konseyi Başkanı ve Devlet Başkanı, Cumhurbaşkanı sıfatını kazanarak 7 yıllık bir dönem için anayasa ile Cumhurbaşkanı’na tanınan görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.”
Bugün de, benzer bir biçimde anayasaya eklenecek geçici maddede, ‘mevcut cumhurbaşkanının başkan olarak seçilmiş sayılacağı’ hükmü bulunacak. Bu da Erdoğan’a doğal yoldan başkanlığı vermiş olacak.
Anayasa ve izlenecek yol haritasıyla ilgili çalışmaların devam ettiği AKP’de, Erdoğan’a başkanlık yolunu açacak anayasa değişikliği konusunda şu formüller konuşuluyor:
Üç sistemden biri
Seçimlerin ardından AKP’nin 330-367 arasında veya daha fazla milletvekili çıkarması durumunda anayasa değişikliği için üç sistem üzerinde durulacak: Başkanlık, yarı başkanlık ya da partili cumhurbaşkanlığı.
1960 yılına kadar partili cumhurbaşkanlığı ile yönetilen Türkiye’nin yeniden bu yönteme dönmesi de söz konusu. Eğer başkanlık sistemine çok yoğun muhalefet olursa AKP geçiş dönemi için partili cumhurbaşkanlığını getirebilir.
İki oylama aynı anda
Eğer 330-367 aralığında milletvekili sayısına ulaşılır, muhalefetten de destek gelmezse anayasa değişikliğinin halkoylamasına sunulması zorunlu. Bunun için de halkoylamasının Cumhurbaşkanı’nın onayına sunulması gerekli.
Halkoylamasına getirilecek anayasaya Erdoğan’a başkanlık yolunu açacak geçici madde de eklenecek, böylece halkoylamasında sadece anayasa değil ‘mevcut cumhurbaşkanının başkan seçilmiş sayılacağı’ da oylanmış olacak.
Aynı yöntemi daha önce 12 Eylül darbesini gerçekleştiren Kenan Evren uygulamış, aynı anda hem Anayasa değişmiş, hem de Evren Cumhurbaşkanı olmuştu.
İkinci geçici madde parlamentoya
İkinci geçici madde de 7 Haziran 2015 seçimlerinde belirlenecek 25’inci dönem parlamentosu için eklenecek.
Sistem değişikliğine gidilse dahi, 25’inci dönem parlamentosunda görev alacak milletvekillerinin görevlerini sürdürmesi geçici maddeyle sağlanacak. Böylece halkoylaması dışında bir seçim yapılmasına da gerek kalmayacak.
