Soma’daki facianın ardından gözler maden ocaklarındaki çalışma koşulları ve iş güvenliği konularına çevrilmişken, Şırnak’ın Cudi Dağı eteklerindeki madenler vahameti gözler önüne serdi.
Milliyet’ten Bünyamin Aygün’ün haberine göre Şırnak’ın Cudi Dağı eteklerindeki maden ocakları 2 Ağustos 2013’te devlet tarafından kapatılmasına, elektriği bile kesilmesine rağmen faaliyetlerini sürdürüyor.
Kuyu sistemiyle çalışan ve 80 cm çapındaki borulardan yerin 150-200 metre altına ince bir halatla sarkan işçiler, “Burada ölmezsek dışarıda açlıktan öleceğiz!” diye konuşuyor.
Dar ve havasız olan borudan sağ salim inmeyi başaran işçiler içeride boğuk ve oksijensiz bir havayla karşılaşıyor.
Faaliyetleri yasaklanması ve Ramazan nedeniyle gündüzleri çalışmayan işçiler iftardan sonra 21.00 sıralarında maden sahasına hareket ediyor.
Soma’dan sonra beş işçi daha öldü
Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TKİ) söz konusu madenleri 1998’de özelleştirerek Şırnaklı işletmecilere devretti. O tarihten bu yana resmi olmayan kayıtlara göre yaklaşık 200 işçi öldü. En az 301 işçinin öldüğü Manisa’nın Soma ilçesindeki faciadan sonra da Cudi Dağı’ndaki madenlerde beş işçi yaşamını yitirdi.
Çocuk işçiler var
Şırnak’taki maden ocaklarında yerüstü ve yeraltında çocuk işçiler de dikkat çekiyor. Çocuk işçiler ailelerine katkı için tehlikeyi göze aldıklarını, yerüstünde çalışanlardan bazıları günlük beş, yeraltında çalışanlar da 30 TL kazanabildiklerini belirtiyor.
Sayıları bilinmeyen çocuk işçilerden sadece biri, 16 yaşındaki Y., durumunu “Ne bir karpuz tarlası ne de inşaat alanı var çalışacak. Mecburen buraya geliyorum. Tehlikeli olduğunu biliyorum ama 12 nüfuslu aileme katkı yapmazsam geçinemeyiz” diye anlatıyor.
62 kuyu, 25 açık işletme
Halk arasında ‘Ahmak Tepesi’ adı verilen Şırnak merkeze 10 km uzaklıktaki açık ve kapalı maden sahasında 62 kuyu ve 25 açık kömür işletmesi bulunuyor. Net olarak kaç işçinin çalıştığı bilinmeyen ocaklarda dönüşümlü olarak 3 binin üzerinde işçinin çalıştığı belirtiliyor.
Madenin girişindeki bir tabelada “Çevre mevzuatı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile madencilik mevzuatına uyulmadığından dolayı saha uygun hale getirilene kadar üretime kapatılmıştır” diye bir uyarı yazısı bulunuyor.
Cezalara rağmen üretim devam etti
Şırnak’taki tüm açık ve kuyu sistemiyle çalışan yeraltı ocak üretim sahalarının üretim faaliyetleri, 2 Ağustos 2013’te üç kişinin ölümü üzerine TKİ Genel Müdürlüğü teknik elemanlarınca yapılan incelemenin ardından can ve mal emniyeti bakımından tehlikeli durumlar karşısında gerekli güvenlik önlemleri ve eksiklikler tamamlanıncaya kadar durdurulmuştu.
Alınan karara göre yeraltı ocaklar eksiklikleri tamamlayacak, açık ocaklarda da basamak oluşturma faaliyetleri dışında üretim yapamayacaktı. Ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan ocaklara ve sevkiyatlara izin verilmeyecekti.
Elektrikleri kesildi
Valiliğin işletmecilere yönelik uyarılarına ve karayollarında sevkiyata yönelik oluşturulan kontrol noktaları ve alınan önlemlere, idari para cezalarına ve savcılığa yaptığı suç duyurusuna rağmen kaçak üretim faaliyeti devam etti.
Soma’dan sonra bölgedeki sahalarda 3 Haziran 2014’te bir işçi, 11 Haziran 20124’te üç işçi, 18 Haziran 2014’te de bir işçi göçük ve zehirlenme sonucu can verdi.
Bu ölümler üzerine Şırnak Valiliği ek önlemler aldı ve DEDAŞ tarafından bölgeye verilen elektrik kesildi. Vali Hasan İpek tüm yetkili ve görevlileri bu konuda duyarlı olmaya çağırarak önlem almalarını, aksi takdirde yasal işlem başlatılacağını açıkladı.
