Büyük kısmının telafisi artık imkansız: Kıyıların yüzde 85'ini bozduk

Yeryüzü kıyılarının yüzde 84,5’inin insanoğlu tarafından bozulduğu ortaya konuldu. Kıyıların yarısına yakınında geri dönüş imkanı da yok.

Fotoğraf: Reuters

Karanın denizle buluştuğu kıyılar gezegenin işlevselliği, biyolojik çeşitlilik ve milyarca insanın geçim kaynağı olması bakımından kritik önem taşıyor. Dünya nüfusunun yüzde 74’ü de kıyıdan 50 kilometre uzaklıkta yaşıyor ve insan faktörünün kıyılara oluşturduğu baskı hayli ağır.

Queensland Üniversitesi’nden uzmanlar, insanlar tarafından tahrip edilen ve hiç değmemiş kıyı bölgeleri üzerine çalışma yürüttü. Çalışma kapsamında, insan faktörünün dünya çapındaki kıyı bölgelerine olumsuz etkisi haritalandırıldı. Araştırmanın ayrıntıları Conservation Biology dergisinde yayınlandı.

Araştırma bugüne kadar yapılan diğer çalışmaların büyük ölçüde yalnızca ya karaya ya da okyanusa odaklanması bakımından önemli.

Araştırmaya göre 2013’ten bu yana dünya genelinde bozulmadan kalan kıyıların oranı sadece yüzde 15,5. Kıyıların yüzde 47,9’unda ise bozulmalar o kadar yüksek ki artık orijinal haline geri döndürülmesi imkansız.

Araştırmada bozulmadan kalan en geniş kıyı bölgesinin Kanada’da olduğu tespit edildi. İzleyen bölgeler ise Rusya ve Grönland.

Akademisyen Brooke Williams, deniz otları, savanlar ve mercan resifleri bulunan kıyı bölgelerinin insan baskısına sahip en yüksek alanlar olduğunu vurguladı.

Williams, hükümetleri, söz konusu bozulmamış kıyı bölgelerini korumaya ve bozulmuş olanları restore etmeye çağırarak “Bozulmadan kalan kıyı bölgelerini korumayı ve bozulmuş olanları eski haline getirmek istiyorsak hızlı ve kararlı şekilde hareket etmemiz gerekiyor” dedi.

Araştırmada ayrıca kıyı bölgelerinin tahribatının sadece kıyıdaki türler ve habitatlar için değil çok sayıda insan sağlığı için de tehdit oluşturduğu aktarıldı.

Okyanus sıcaklıkları 2021’de rekor seviyeye ulaştı

Avrupa’da denizleri en çok kirleten ülke Türkiye

Araştırma: Taşıtlara bağlı hava kirliliği her yıl 1,85 milyon çocukta astıma neden oluyor

Uydudan çevre kirliliğini tespit eden yazılım: En kirli kent İstanbul

Hava kirliliği her yıl 7 milyon can alıyor