Britanya, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç, İsrail hükümetinin işgaldeki Doğu Kudüs ve Batı Şeria’yı birbirinden ayırmayı amaçlayan ‘E1‘ yasadışı yerleşim projesinde ihale ilanı yayınlamasını kınadı.
E1 projesi nedir?
Tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı’nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye’nin yakınına inşa edilmiş ‘Maale Adumim’ Yahudi yerleşim birimini, Batı Kudüs’e giden yola bağlamak için ‘E1 Projesi’ başlatılmıştı.
Bu kapsamda, bölgeye 4 binden fazla konut ve oteller inşa etmek için 1999’da 12 bin dönüm Filistin toprağı ele geçirilmişti.
İsrail yönetimi, Filistin Devleti’nin kurulmasını önleyeceği söylenen E1 Projesi’ni önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu.
Başbakan Binyamin Netanyahu, projeyi Eylül 2025’te onaylamıştı.
‘İki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacak’
Britanya, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç liderleri yazılı açıklamayla İsrail’in E1 yerleşim projesi için ihale ilanı yayınlamasının ‘kabul edilemez’ olduğunu bildirdi.
Uluslararası toplumun, bu yerleşim genişlemesine uzun süredir karşı çıktığı ve ciddi endişelerini özel görüşmelerde ve kamuoyu önünde dile getirdiği aktarıldı.
Açıklamada “E1 yerleşimi, Batı Şeria’yı bölerek ve Filistin topraklarının bölgesel bütünlüğüne zarar vererek iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacaktır” dendi.
Uluslararası hukukun yerleşimin yasadışılığı konusunda açık olduğu vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Batı Şeria’da sivilleri hedef alan yerleşimci şiddetinin eşi görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamaların uygulandığı ağır istikrarsızlık döneminde bu karar daha da endişe vericidir.
İsrail hükümetine bu planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria’daki yerleşim genişlemesini sona erdirmesi çağrısında bulunuyoruz. Bu planlar bizi yalnızca barıştan daha da uzaklaştırmakla kalmayacak, İsrail’in uluslararası konumunu da daha fazla zayıflatacaktır.
Şirketler, inşaat ihalelerine teklif vermeyi değerlendirmemelidir. Uluslararası hukukun ciddi ihlallerine dahil olma riski dahil hukuki ve itibarla ilgili sonuçların farkında olmalıdırlar.”
Ayrıca açıklamaya imza atan ülkelerin, iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı barışa bağlılığını yinelediği ve bu doğrultuda hareket etmeyi sürdürecekleri kaydedildi.
