Son birkaç yılda dolaşıma giren Türkçe metinlerde em dash, yani uzun tire işaretinin (—), ne kadar sık kullanıldığını düşünelim: Yapay zekâ yardımıyla yazılmış metinlerin belirgin işaretlerinden biri olan uzun tirenin İngilizce edebiyatta, gazetecilik ve deneme yazınında çok eskiye dayanan meşru bir kullanımı vardır.
Örneğin Laurence Sterne, Tristram Shandy’de uzun tireyi düşüncenin kesilmesini, anlatıcının birden yön değiştirmesini ya da sözün yarıda kalmasını göstermek için başlı başına bir üslup aracı gibi kullanır. Dickens’ın romanlarında da kesik kesik diyaloglar ve ani üslup değişimleri sık sık uzun tireyle işaretlenir.
Emily Dickinson’ın şiirinde tireler dizenin ritmini bölen, anlamı askıda bırakan ve sözcükler arasındaki sessizliği vurgulayan bir anlatım aracıdır. Şimdi yapay zekâ çağında Türkçede de bu işarete hem edebiyat ve düşünce metinlerinde hem de gündelik dijital yazışmalarda çok sık rastlar olduk.
Uzun tire, elbette, tek başına bir metnin yapay zekâ tarafından yazıldığını kanıtlamaz ama bizim standart düzyazımızda İngilizcedeki kadar yaygın kullanılmadığı da bilinir: Nurullah Ataç’a, Sebahattin Eyüboğlu’na, Vedat Günyol’a, Melih Cevdet’e bakın, uzun tire görebilecek misiniz?
