Kendi adıma ne kadar uzun süredir bu haksız, bu ahlaksız, bu adaletsiz düzenin nasıl aşılabileceği üstüne dostlarımla tartışmadığımı, yeni bir kitap okuyup kafamdaki sorulara cevap bulmaya çalışmadığımı, günübirlik siyasetin boğuntusu içinde debelenip durduğumu düşündüm ve içim acıdı…
Duvarın yıkıldığı, bir “sosyalizm kuruculuğu” girişiminin başarısızlığının inkâr kabul etmez bir somutlukta suratımızda şakladığı o 1989 sonbaharında, Berlin’de, yaşlı, yorgun bir Alman komünistinin, Helmut K’nin kederli, kırık bir sesle söylediklerini hatırlıyorum:
– Yenildik Engin, benim demekten bizim diyebileceğimiz bir bilinç sıçramasına ulaşamadığımız için yenildik. Üretim ilişkilerini değiştirince her şey hallolur sandık. Oysa öncelikle değişmesi gereken bizdik… Yine denenecek. Belki yine yeniliriz. Olsun sonra yine denenecek. İnsanlık bir gün “ben”den “biz”e sıçrayacak ve asıl o zaman “Ben” olacak…
