Britanya’dan araştırmacılara göre hava kirliliği odaklanma yeteneğini ve duygu tanımayı azaltıyor.
Araştırma, kısa süreli hava kirliliğine maruz kalmanın, kişinin günlük işlerine odaklanma yeteneğini etkilediği ortaya çıktı.
Araştırmacılar, 26 katılımcının bir mum dumanı veya temiz hava ile bir saat boyunca yüksek düzeyde partikül maddeye (PM) maruz kalmadan önce ve sonra tamamladıkları bilişsel testlerden elde edilen verileri analiz etti.
Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışmada, yüksek PM konsantrasyonlarına kısa süreli maruz kalmanın bile katılımcıların seçici dikkatini ve duygu tanımasını etkilediği bulundu.
Bu durum, bir bireyin görevlere konsantre olma, dikkat dağıtıcı şeylerden kaçınma ve sosyal olarak uygun şekilde davranma yeteneğini etkileyebilir.
Çalışmanın ortak yazarlarından Birmingham Üniversitesi’nden Dr. Thomas Faherty şunları söyledi:
“Hava kirliliğine maruz kalan katılımcılar dikkat dağıtan bilgileri engellemede çok da iyi değillerdi. Bu, günlük yaşamda dikkatinizin daha çok dağılabileceği anlamına geliyor. Mesela bir süpermarket alışverişi örneğine bakalım…
Bu durum, süpermarket reyonlarında dolaşırken dürtüsel alışverişlerle dikkatinizin daha çok dağıldığı gösterebilir. Çünkü hedeflerinize odaklanamıyorsunuz.“
Duygu tanımayı da etkiliyor
Üstelik sorun sadece dikkat de değil. Çalışmada ayrıca katılımcıların PM hava kirliliğine maruz kaldıktan sonra duygu tanımayı değerlendiren bilişsel testlerde daha kötü performans gösterdiği bulundu.
Faherty şöyle konuştu:
“Katılımcılar bir yüzün korkmuş ya da mutlu mu olduğunu algılamada da daha kötüydü ve bunun diğer insanlara nasıl davrandığımız konusunda etkileri olabilir.
Özellikle ABD şehirlerinde, kısa vadeli hava kirliliği ve şiddet suçu gibi olayların bağlantısını inceleyen ilişkisel çalışmalar var. Yani bu iki şeyi bir şekilde geçici olarak birbirine bağlayabilir, bunun nedeninin bir tür duygusal düzensizlik olabileceğini söyleyebiliriz.“
Araştırmada katılımcıların çalışma hafızasının etkilenmediği, bazı beyin fonksiyonlarının kısa süreli kirliliğe daha dayanıklı olduğu görüldü.
Kirleticiler halk sağlığı için risk oluşturuyor
Hava kirliliği, küresel halk sağlığı için en büyük çevresel risk faktörlerinden biri. Dünya Sağlık Örgütü, açık hava kirliliğinin dünya çapında yılda yaklaşık 4,2 milyon erken ölüme neden olduğunu tahmin ediyor.
Araştırmacılar, araştırmanın bulgularının eğitim düzeyi ve iş verimliliği de dahil olmak üzere önemli toplumsal ve ekonomik etkileri olabileceğini söylüyor.
Faherty şunları söyledi:
“Çalışma klinik olarak sağlıklı yetişkin bir nüfus üzerinde yapıldı. Bu da bu kişilerin sağlıklı olduğu ve klinik olarak solunum veya nörolojik sorunları olmadığı anlamına geliyor. Yani bazı gruplar etkilere karşı daha savunmasız olabilir.“
Çalışma, araştırmacıların gelecekteki politika ve halk sağlığı önlemlerine bilgi sağlamasını umduğu, farklı kirletici kaynaklarının etkisini test edecek daha büyük bir projenin parçası.
Faherty, daha büyük projenin, politikamızı belirli bir yöne doğru çevirip çeviremeyeceğimizi anlamak için; yemek pişirme emisyonları, odun yakma, araba egzozu ve temizlik ürünleri gibi daha yaygın olan farklı kirletici kaynaklarına baktığını söylüyor ve ekliyor:
“Temizlik ürünlerinin tarif ettiğim sorunların çoğuna neden olduğunu biliyorsak, o zaman sadece havadaki ölçümlere göre değil, sorunun kaynağını görüp, yanlış olan şeyleri düzeltmek için politikalar uygulayabiliriz.“
