Alman tekeli Volkswagen, Manisa OSB yanındaki 1 milyon m2’lik araziye yapacağı 3 milyar Euro’luk fabrika yatırımını iptal etti. 2016 yılında alınan bu iptal kararında, son oy değişikliğinin, yönetim kurulundaki sendika temsilcisinden geldiğini, onun da oyunun rengini, Diyarbakır belediyesine atanan kayyum sebebiyle değiştirdiğini anımsatalım. Böylece Volkswagen, o fabrikayı Slovakya’da açtı; Manisa’daki o arazi ise, kamulaştırıldığı halde 8 yıl boş bekledi.
İşte şimdi, Manisa’daki aynı araziye, çok daha düşük hacimli bir yatırımla, 1 milyar dolarla, Çin tekeli BYD elektrikli otomobil fabrikası kuruyor. VW’in Manisa’dan vazgeçişi, yabancı sermayenin Türkiye’de yatırım yapmayışının bir sembolü gibiydi; BYD’nin yatırımı ise bu sorunun çözüldüğü gibi bir algı yaratmak için öne çıkartılıyor. Bu amaçla, BYD’ye daha fabrika bile kurulmadan gümrüksüz ithalat – ÖTV’siz satış imtiyazı verildi!
Hayat boşluk tanımıyor. Alman tekelinin boşalttığı yeri Çin tekeli dolduruyor. Farklı emperyalist ülkelerden tekeller, dünya pazarı uğruna rekabet ediyor. BYD, alanında iddialı bir tekel; dünya elektrikli araç bataryalarının %16’sını tek başına üretiyor. Çinli dört tekel (CATL, BYD, CALB ve Farasis) batarya dünya piyasasının %60’ına sahip. Bu arada TOGG AŞ.’nin ürettiği elektrikli arabaların bataryasını da Çinli firmalardan Farasis sağlıyor.
Çinli tekeller, batarya piyasasındaki bu hakimiyetlerine dayanarak, elektrikli araç piyasası için de rekabet ediyorlar. Avrupa Futbol Şampiyonası’nı izleyenler, BYD’nin reklamlarını görmemiş olamazlar. Neredeyse reklam panolarını BYD’nin araba reklamları ele geçirmiş gibiydi! Bu reklamlara yaptığı yatırımla BYD, Avrupa elektrikli araba pazarını hedeflediğini açıkça ilan ediyordu.
Manisa’daki fabrika, BYD’ye Gümrük Birliği kapsamında Avrupa pazarına gümrüksüz satış imkânı sağlayacak. Yatırım hacminin düşüklüğü, üretimden, ziyade bir montaj tesisi olacağını hissettiriyor. BYD’nin kısa sürede, gümrüksüz – ÖTV’siz elektrikli arabalarıyla Türkiye pazarını da ele geçirmesi hiç şaşırtıcı olmaz. TOGG’a ne mi olacak? Muhtemelen BYD onu da fiilen kendisine bağlar. Bırakın, onu da AKP düşünsün!
