Geçen yıl Gezi Parkı eylemleri sırasında polisler ve esnaf tarafından dövülerek öldürülen 19 yaşındaki Ali İsmail Korkmaz’ın davası için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) Türkiye’ye çarpıcı bir uyarı geldi. Mahkeme Türkiye Cumhuriyeti devletine, ‘kitle hareketleri sırasında yapılan polis operasyonlarına ilişkin içtihadını’ hatırlatıp sorumluların cezalandırılmasını istedi.
‘Etkili yargı süreci şart’
Uyarı, Ali İsmail’in ailesinden Şehap ve Gürkan Korkmaz’la anne Emel Korkmaz’ın ülke içindeki davanın sonucunu beklemeden ve AYM’ye bireysel başvuru yapmadan doğrudan AİHM’e yaptığı başvuru çerçevesinde geldi. Taraf’tan Adnan Keskin’in haberine göre, AİHM başvuruyu, iç hukuk yolları tüketilmeden yapıldığı için ‘şimdilik kaydıyla’ ve prosedür gereği geri çevirdi. Ancak hükümeti ve yargıyı etkili bir yargı süreci için uyarmayı da ihmal etmedi.
‘Sorumluluk zinciri eksiksiz belirlenmeli’
AİHM, “öldürmelere giden koşulların, polislerin eğitim/denetimleri dahil tüm yönleriyle etkili soruşturularak sorumluluk zincirinin buna göre eksiksiz belirlenmesini” istedi; kararda Korkmaz ailesine de, bu telepleri karşılık bulamadığında yeniden başvuru yapabileceklerini iletti.
Hayati tehlikeyi en aza indirgemek için yeterli dikkat gösterip göstermediklerini…
AİHM şu ifadeleri kullandı:
“Mahkeme bu vesileyle, mevcut davanın bu konuyla direk olarak ilgili olmamasına rağmen, kitle hareketleri sırasında yapılan polis operasyonlarına ilişkin içtihadını hatırlatmak ister. Bu yüzden Mahkeme’nin, sadece, etkin olarak güce başvuran Devlet görevlilerinin eylemlerini değil, aynı zamanda görevlileri çevreleyen koşulların tümünü, özellikle bu konudaki hazırlıklarını ve eylemleri üzerinde sağladıkları denetimi dikkate alması gerekmektedir.
Mahkeme, bir şahsın ölümüyle sonuçlanan polis operasyonunun hazırlık ve denetim aşamalarını incelemenin, somut olayın kendine özgü koşullarında, makamların planlamayla, uygun emirlerin verilmesiyle ve denetim yapılmasıyla hayati tehlikeyi en aza indirgemek için istenilen dikkati gösterip göstermediklerini, önlem, araç ve yöntemlerin seçiminde ihmalkâr davranıp davranmadıklarını değerlendirmek amacıyla önemli olduğunu hatırlatmaktadır.”
