Hükümet asgari ücret artışı, enflasyondan daha çok etkilenen dar gelirlilerin üzerindeki vergi yüklerinin azaltılması ve emeklilikte yaşa takılanlara (EYT) yönelik düzenlemeyi de içeren bir dizi çalışma başlatırken, benzer ülkelerden daha iyi konumdaki bütçede genişlemeci adımlara hazırlanıyor.
Reuters’a bilgi veren iki yetkiliden edinilen bilgiye göre, çalışılan önlemler arasında dar gelirli ve dezavantajlı grupların gelirinin artırılması, 2 bin lira altı emekli maaşı kalmaması, asgari ücret artışları, alt gelir grubuna vergi destekleri sağlanması yer alıyor.
Artan enerji fiyatları kaynaklı olarak sosyal desteklerin de artırılması planlanırken, AKP döneminde ilk kez emeklilikte yaşa takılanlara sınırlı da olsa avantaj sağlanması yönünde bir çalışma da gündeme alındı. Bunun sonucunda ortaya çıkacak maliyetlere göre hangi desteklerin sağlanacağına karar verilecek.
Türkiye’nin benzer ülkelere kıyasla sıkılaştırılmış bütçesi, olası bir genişlemeye alan tanıyor. Bütçe açığının GSYH’ye oranı bu yıl ikinci çeyrekte yüzde 1,5’e kadar düştü.
Yetkili: Bütçe gerekenden fazla sıkı
Reuters’a bilgi veren yetkililer yüzde 20’ye ulaşan enflasyon nedeniyle daha çok etkilenen dar gelirli ve dezavantajlı grupların üzerindeki baskıların azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Değerlendirilen önlemler arasında enflasyonun üzerinde asgari ücret artışı, dar gelirliler için enerji faturalarında destek sağlanması ve SGK ödeneklerinde memur maaş artışları da yer alacak.
Reuters’a bilgi veren yetkili, “Bütçede şu anda olması gerekenden biraz daha fazla sıkılık var. Şu anda yaklaşık yüzde 6’lık bir alan varken yüzde 1,5’e kadar düştü açığın/GSYH’ye oranı. Bunun biraz açılması lazım ki bu konuda adım atılacak” dedi.
Yetkili şöyle devam etti: “Bu kapsamda asgari ücrette enflasyona bağlı olarak (ki belki üzerinde) bir artış ortaya konulacak. Bütçede dar gelirlilerin enflasyondan daha az etkilenmesi için neler yapılabilir bu konuda bir çalışma yapılıyor. Enerjide, SGK ödeneklerinde vs. alınabilecek yükler alınacak. Memur maaşlarına da hatırı sayılır bir zam yapılması gündemde olacak.”
Nitekim Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık dün, kış mevsimi boyunca ihtiyaç sahibi vatandaşların yakacak ve elektrik giderlerine destek olmak için toplamda 2,5 milyar lira yardım vereceklerini söyledi.
Erdoğan’a destek azaldı
En geç 2023 ortasında yeniden seçime gidecek olan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a olan destek, son dönemde sert şekilde artan gıda ve enerji fiyatları başta olmak üzere son dört yılın büyük bölümünde çift hanede yer alan enflasyonun negatif etkisiyle de azalmış durumda.
Erdoğan’ın da istediği faiz indirimlerine eylül ayında başlayan Merkez Bankası enflasyonun yükseldiği ve TL’nin değer kaybettiği son iki ayda 300 baz puan indirim yaptı.
Bütçe açığının GSYH’ye oranı 2013’ten 2016 yılına kadar yaklaşık yüzde 1 seviyesinde kalmıştı. Düşük kamu borcu bu dönemde Türkiye piyasalarını destekleyen önemli bir unsur oldu. 2017 yılında bütçe açığı/GSYH yüzde 1,5 olurken, 2018’de yüzde 1,9’a, 2019’da yüzde 2,9’a, 2020’de yüzde 3,5’e genişledi. Orta Vadeli Plan hedefi açığın GSYH’ye oranının hem bu yıl hem önümüzdeki yıl %3.5 seviyesinde oluştuktan sonra 2023’te yüzde 3,2’ye, 2024’ye yüzde 2,9’a gerileyeceği yönünde.
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch ağustos ayındaki bir değerlendirmede Türkiye’nin bütçe dengesi için “Kredi notu açısından güçlü bir alan olmaya devam ediyor” demiş ve 2021 için gelişmekte olan ülke ortalaması olan yüzde 5,8’in belirgin altında yüzde 3,9 seviyesinde açık beklediğini belirtmişti.
EYT
AKP’nin bugüne kadar net şekilde karşı çıktığı emeklilikte yaşa takılanlar da ilk kez bir çalışmada yer alacak.
Bir kereye mahsus olmak üzere, sigorta prim gün sayısını doldurup emekli olmak için gerekli yaş süresini bekleyenler için, bir düzenleme değerlendirmeye alındı.
Bekleme süresini iki-üç yıl düşürmeyi amaçlayan plana göre, prim gün sayısını tamamlayanlar veya şu anda emekli olmak için 56 yaşını bekleyenlere iki-üç yıllık bir avantaj sağlanması değerlendirilecek.
