İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, durdurulmuş metro inşaatlarını yeniden başladığını söyleyerek bu yıl içinde projelendirilecek ‘Beylikdüzü – Esenyurt – Sefaköy – İncirli Metro Hattı’ ile 17 ilçeden geçecek HIZRAY için ihaleye çıkılacağını duyurdu.
‘Raylı Sistemlerde Büyük Hamle’ toplantısında konuşan İmamoğlu, yeniden başlatılan 10 projenin tamamının, 2021- 2024 yılları arasında bitirileceğini söyledi.
Hedef 2029’da 622 kilometre
İBB başkanı şu bilgileri paylaştı: “Bizim dönemimizde tamamlayacağımız toplam 100.3 kilometre dahil, İBB olarak inşa ettiğimiz raylı sistem ağımız, 253.45 kilometreye ulaşacak. (…) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın tamamlayacağı 91.5 kilometrelik hatlarla birlikte, İstanbul’un raylı sistem ağı, 424.85 kilometreye ulaşmış olacak. 2024 -2029 arasında projelerini hazırladığımız yeni hatlarla birlikte, toplam ağımız 622.15 kilometreye çıkacak.”
‘Gerçek sorun yerine çılgın proje, israf düzeni’
Geçmiş dönemde şehri yöneten idarecilerin, şehrin gerçek sorunları yerine, 18’nci yüzyıldan kalma ‘çılgın projelere’ yöneldiğini ifade eden İmamoğlu, “Bu kenti yıllarca yönetenler, şehrin bu en büyük ve en hayati sorununu çözmek yerine tam bir israf düzeni kurmuşlardı” dedi.
2017’de eş zamanlı ihale edilen yedi farklı metro hattının bütçesinin, bugün itibarıyla yaklaşık 27 milyar lira olduğu bilgisini paylaşan İmamoğlu, bu rakamın İBB’nin 2021 yılı toplam bütçesine yakın olduğunu vurguladı.
Rasyonel davranmayan eski yöneticilerin projeleri ihale etmeyi düşündüğünü, ama kaynak bulmayı düşünmediğini ve bulamadığını belirten İmamoğlu, finansman dışında unutulan bir başka konunun da uygulama projeleri olduğunu hatırlattı.
‘Bir gecede ihale edilen yedi hat 2017’de dururuldu’
İmamoğlu şunları söyledi: “23 Haziran 2019’da görevi teslim aldığımızda, İstanbul’da duran hatlar dahil, toplam 12 raylı sistem hattının uzunluğu 140.90 kilometreydi. Bir gecede ihale edilmiş olan yedi hat, 29 Aralık 2017’de bir yazıyla durdurulmuştu. Bu yedi hatla birlikte, ödenek yetersizliğinden yarım kalmış veya hiç başlamamış 10 hatta, toplam 103.4 kilometrelik metro inşaatı, 1-2.5 yılı aşkın bir süredir ilerlemeden duruyordu. Şantiyelerin durdurulmasının toplam proje maliyetlerine etkisi ise, ne yazık ki yaklaşık 11 milyar lira olmuştu. Kredisi olup da yapımı devam eden iki raylı sistem hattının toplam uzunluğu ise 37.50 kilometre idi. Çoğu başlangıç seviyesinde, neredeyse terkedilmiş şantiyeler devraldık.”
Önceki yönetim tarafından söz verilip de tamamlanmayan hatları bir an önce bitireceklerinin altını çizen İmamoğlu, harekete geçirdikleri raylı sistem projeleri ve nereden finansman bulduklarıyla ilgili de şu bilgileri paylaştı:
- Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası ve Societe Generale Bankası ile Ağustos 2019 ‘da 175 milyon avroluk anlaşma imzalandı. 10 Ekim 2019’da Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metro Hattı’nda yapım işleri yeniden başlatıldı.
- Deutsche Bank ile Ekim 2019 yılında 110 milyon avroluk kredi anlaşması imzalandı. 7 Ocak 2020’de, Çekmeköy-Sancaktepe-Sultanbeyli Metro Hattı’nın 1’nci kısım inşaatı yeniden başlatıldı. Öncelikle hattın 1’nci kısmı olan Çekmeköy-Sancaktepe Şehir Hastanesi arasındaki çalışmalar tamamlanacak. Eurobond ihracı ile el edilen fondan, projeye, 60 milyon avroluk ek bir finans daha sağlandı. Böylece bu finans ile hattın Sultanbeyli’ye kadar olan çalışmaları da hızlandırıldı.
- Fransız Kalkınma Ajansı ile Şubat 2020’de 86 milyon avroluk kredi anlaşması imzalandı. 20 Şubat 2020’de, Kaynarca-Pendik-Tuzla 1’nci kısım çalışmaları yeniden başlatıldı. Ek olarak Eurobond ihracından kullanılacak 34 milyon avroluk finansmanla hattın 1’nci kısmı olan Pendik Merkez-Kaynarca-Hastane arası inşaatları tamamlanacak.
- 2016 yılında başlatılan Eminönü-Alibeyköy-Tramvay Hattı projesinin 100 milyon avroluk kredisi bitmiş ve yapım işleri tümden durmuştu. Mart 2020’de, projeye İBB öz kaynaklarından fon aktarıldı ve inşaatlar yeniden başlatıldı.
- 2017 yılında başlatılan Rumelihisarüstü-Aşiyan Füniküler Hattı projesi, Mart 2019 itibarıyla, ödenek yetersizliğinden dolayı tamamen durmuştu. Haziran 2020’de, öz kaynak yaratılarak, bu hatta da inşaatlar yeniden başlatıldı.
- Yine 2016 yılında başlatılan Dudullu-Bostancı Metro Hattı projesinin kredisi bitmiş, Mart 2019 itibarıyla yapım işleri tamamen durmuştu. Haziran 2020’de öz kaynak yaratılarak, bu hatta da inşaatlar yeniden başlatıldı.
- Eurobond ihracından elde edilen fondan, Kirazlı-Halkalı Metro Hattı projesine, 170 milyon avro finans sağlandı. Bu finans ile hattın yapım işlerine bu ay içerisinde yeniden başlanacak.
- Yine Eurobond ihracından elde edilen fondan, Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı projesine de 220 milyon avroluk finans aktarıldı. Bu finans ile yapım işlerini yeniden başlatma çalışmaları kapsamında, tasarım işleri devam etmektedir.
- Göreve gelindiğine inşaatı devam eden iki projeden birisi olan İkitelli-Ataköy Metro Hattı’nda ise kısa sürede yüzde 64 oranında ilerleme başarıldı. Bu sene 2.1 kilometrelik kısmını, önümüzdeki yıl ise tamamı hizmete açılacak.
5 bin kişiye istihdam
Devam eden 10 projede, 5 bin kişiye istihdam sağladıklarını söyleyen İmamoğlu, 2021 yılında projelendirecekleri iki yeni ve büyük hattı da duyurdu: ‘Beylikdüzü – Esenyurt – Sefaköy – İncirli Metro Hattı’ ile Beylikdüzü, Esenyurt, Avcılar, Küçükçekmece, Bağcılar, Esenler, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Eyüp, Kağıthane, Beşiktaş, Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Sancaktepe, Sultanbeyli, Pendik dahil 17 ilçede yaşayan İstanbulluların hizmetine sunulacak HIZRAY.
Toplu taşımada yüzde 18’ler seviyesinde olan raylı sistemin mevcut oranını kısa vadede iki katın üzerine çıkaracaklarını ifade eden İmamoğlu, inşaatı süren hatları bitince bu oranın yüzde 35’e, Beylikdüzü Metro Hattı ve HIZRAY’ın hizmete girmesiyle ise yüzde 45’e çıkacağını anlattı.
