Heybeliada Sanatoryumu 1924 yılında ilk Sağlık Bakanı Dr. Refik Saydam’ın, 50 bin TL gibi çok az bir parayla bir profesör ve bir uzmanı görevlendirmesiyle kurulmuş, kısa zamanda tam teşekküllü araştırma hastanesi haline gelmişti. Hem yoksulluğa savaş açmış Türkiye’nin vereme yakalanmış insanlarını sağlığına kavuşturuyor, hem de hastaneye mesleksiz gelmiş hastaları meslek sahibi yapmayı da görev ediniyordu. Ayakkabıcı, çorapçı, fotoğrafçı kursları açtı. Hastalar tedavi olurken bir yandan da meslek öğrenmiş olarak taburcu oluyorlardı. İşte Mehmet Kırca Öğretmen’in öğrencilerine “buraya bir freze tezgahı koysam….” coşkusu Cumhuriyetin yarattığı bu birlikte başarma arzusundan geliyordu. Hastanenin tarihini yazan Başhekim Dr. İsmail Gökçe’nin “Heybeliada Sanatoryumu, Kuruluşu ve Gelişimi” adlı kitabında Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO)’nın hastaneyi dünya ölçüsünde başarılı ilan ettiğini ve o yıllarda sanatoryumu ziyarete gelen WHO müşavirlerinden Dr. Donald. R. Thomson’nun “verem olsam da bu hastanede yatsam…” diyerek başarıyı hayranlıkla ifade ettiğini yazıyor.
Böyle bir hastane! Şöyle yok edildi:
2002 yılında AKP iktidara geldi, devlet hastanelerini öldürme, özel hastane sahiplerini destekleme yolunu seçti. 2005 yılında “yeterli hasta yok ve deniz yoluyla ulaşımı zor” diye kapatıldı. Deneyimli hekim, hemşire, sağlık çalışanı dağıtıldı. Deprem yemiş binalar sahipsizliğe terk edildi.
